✍ Luận về thành công và thất bại của đội tuyển Pháp, từ góc nhìn chiến thuật đến khoa học chính trị, ...

Bài của Hoàng Anh Tuấn

Vip

Hoàng Anh Tuấn

(P. Chủ Tịch Hiệp Hội Công Thương Tp. Hà Nội)

Thứ sáu, ngày 17/07/2026 22:00 PM (GMT+7)

✍ Luận về thành công và thất bại của đội tuyển Pháp, từ góc nhìn chiến thuật đến khoa học chính trị, từ World Cup 2018, 2022 đến 2026.

(Subtitles. Từ Arrigo Sacchi của AC Milan, dải Galácticos của Real Madrid đến trận bán kết làm lộ giới hạn Pháp vs Tây Ban Nha)

▮Phút 58, Pedro Porro chuyền bóng cho số 10 đóng vai trò tiền vệ hộ công là Dani Olmo của Fc Barcelona và tiếp tục chạy.

Trong vài giây, hậu vệ phải của Tây Ban Nha rời khỏi vai trò danh nghĩa, xuất hiện trong vòng cấm như một tiền đạo và ghi bàn.

Cũng trong hiệp một, ở phía bên kia Michael Olise và Kylian Mbappé hai mắt xích từng tạo ra phần lớn sức sáng tạo của đội tuyển Pháp không trao đổi nổi một đường chuyền nào.

Đó có lẽ là hình ảnh cô đọng nhất của trận bán kết Pháp vs Tây Ban Nha, nó dẫn đến một vấn đề hơn tỷ số thua 0 - 2.

Để hiểu tại sao, một đội bóng chỉ trước đó được truyền thông và các chuyên gia tôn vinh là đội bóng mạnh nhất của mọi vòng chung kết giải vô địch thế giới, thì chỉ sau 90' phút lại thua bạc nhược đến vậy, ta cần lần ngược trở lại từ Arrigo Sacchi của AC Milan đến khái niệm dải ngân hà Galácticos của Real Madrid, từ lý thuyết tâm lý học xã hội của Ivan Steiner đến kinh tế học và khoa học chính trị của Mancur Olson.

▮Arrigo Sacchi từng cho năm cầu thủ có tổ chức chống lại mười cầu thủ tấn công không được tổ chức. Bài tập kết thúc mà đội mười người không ghi nổi bàn thắng.

Sacchi, kiến trúc sư huyền thoại của bóng đá hiện đại, người đã khai tử lối chơi phòng ngự thụ động Catenaccio truyền thống nổi tiếng thống trị nhiều thập kỷ của bóng đá Italia. Tại AC Milan cuối thập niên 80, ông thiết lập hệ thống 4-4-2 mang tính cách mạng với ba nguyên lý cốt lõi với pressing đồng bộ, cự ly đội hình cực ngắn và phòng ngự khu vực kết hợp bẫy việt vị dâng cao.

Triết lý của Sacchi đặt hệ thống lên trên mọi cá nhân dù xuất sắc đến đâu.

Sacchi không chống ngôi sao, AC Milan của ông có Baresi, Maldini, Gullit, Van Basten và Rijkaard, nhưng ông chống niềm tin rằng những cầu thủ giỏi sẽ tự nhiên tạo ra một đội bóng giỏi.

Trong bài tập để chứng minh trên, tài liệu lưu trữ của FIFA ghi lại câu nói của ông “Five well-organised players can beat ten disorganised ones.” UEFA mô tả triết lý của Sacchi bằng khái niệm “collective intelligence” và yêu cầu phải có “11 cầu thủ hoạt động trong mọi khoảnh khắc của trận đấu”. (Inside FIFA)

Điều Sacchi làm không đơn giản là tổ chức gây sức ép pressing khi không có bóng để thu hồi hay bóp nghẹt cơ hội phản công của đối phương. Mà ông phát hiện một nguyên tắc: Năng lực lớn nhất của một đội bóng không phải nằm trong từng cầu thủ, mà nằm trong những quan hệ khiến di chuyển của cầu thủ này làm tăng khả năng hành động của cầu thủ khác.

Một hậu vệ dâng lên được vì hàng tiền vệ thu hẹp khoảng trống, tiền đạo pressing được vì hàng thủ bước theo, một cầu thủ rời vị trí được vì mười người còn lại cùng di chuyển tương ứng.

Trong bài tập điển hình trên, ông muốn chứng minh sự hiệu quả trong triết lý chiến thuật của mình.

Ông gọi điều mình tìm kiếm là collective intelligence trí tuệ tập thể. Sacchi từng nói Milan của ông không chạy nhiều hơn. Họ chạy tốt hơn.

“Chạy tốt hơn” nghĩa là mỗi di chuyển của từng cá nhân cầu thủ đều làm tăng giá trị của bước chiến thuật khác trong toàn bộ đội hình.

Đối diện với triết lý ấy là mô hình Galácticos của Real Madrid, Figo, Zidane, Ronaldo, Beckham những tài sản cá nhân xuất chúng được đặt cạnh nhau theo một niềm tin gần với logic thị trường của chủ tịch Florentino Pérez, rằng càng tích lũy nhiều cầu thủ có giá trị cao, thì chất lượng thi đấu của đội bóng càng lớn.

Nhưng triết lý xây dựng đội tuyển này của chủ tịch chưa bao giờ là là công thức chiến thắng tuyệt đối trên san cỏ, ngoài việc nó có giá trị về branding thương hiệu [không dễ chối bỏ].

Một super star, ví dụ như Kylian Mbappé hay Lionel Messi khi xuất hiện trong đội hình sẽ hiển nhiên đem lại giá trị kỹ thuật đặc biệt. Song đồng thời họ cũng đem thêm yêu cầu: là được ưu tiên vùng không gian hoạt động ưa thích, quyền tự do di chuyển, mức miễn trừ phòng ngự (để dành sức cho những pha bứt tốc quan trọng ?) và vị trí trong thứ bậc của đội.

Những yêu cầu ấy có thể bổ sung cho nhau, chúng cũng có thể chồng lấn.

Tại Real Madrid thời Galácticos 1.0 năm 2002, tiền vệ phòng ngự Claude Makélélé giúp nhìn thấy phần thường bị loại khỏi phép cộng Galácticos.

Anh không ghi ghi bàn, hiếm khi xuất hiện ở khoảnh khắc highlight của các clips phát lại, nhưng giá trị của anh nằm trong những điều các cầu thủ khác được phép làm khi anh hiện diện.

Zidane có thể di chuyển cao gần khung thành đối phương hơn, Figo và Roberto Carlos có thể tiến lên và khi họ mất bóng đội bóng còn một điểm tựa backup.

Nhà tâm lý học xã hội Ivan Steiner từng đề xuất một công thức đơn giản:

Năng suất thực tế bằng năng suất tiềm năng trừ đi những tổn thất trong quá trình hoạt động nhóm.

Năng suất tiềm năng là tổng kỹ năng và nguồn lực mà các thành viên sở hữu.

Năng suất thực tế là điều tập thể thật sự làm được.

Khoảng cách giữa hai đại lượng sinh ra khi hiệm vụ chồng lấn, phối hợp sai thời điểm hoặc hành động hợp lý của người này làm giảm khả năng hành động của người khác.

Áp dụng khái niệm trên vào đội tuyển Pháp thì họ với Mbappé, Dembélé, Olise và Barcola là có "năng suất" tiềm năng rất cao.

Mbappé có tốc độ và kỹ năng kết thúc, Dembélé có thể phá vỡ hàng phòng ngự bằng khả năng đi bóng qua người 1 vs 1, Olise có tầm nhìn và đường chuyền cuối, Barcola tạo chiều rộng và khả năng tăng tốc.

Nhưng mỗi phẩm chất kỹ thuật ngôi sao đó lại đi kèm một điều kiện, nó là một sự trade off đánh đổi như đã nói ở trên.

Khi chúng chồng lấn, tài năng vẫn còn nguyên, nhưng giá trị tập thể bị khấu trừ và đấy là vấn đề lớn của Real Madrid với dải Galácticos của Florentino Pérez.

Nay World Cup 2026 này, nó lại bắt kịp đội tuyển Pháp của Didier Deschamps.

Nếu trước đây, Fc Barcelona đã khai thác triệt để điểm yếu này để làm phá sản dự án "Dải ngân hà" của Florentino Pérez, thì trận bán kết hôm kia 14.7, Tây Ban Nha (lại là nòng cốt và triết lý chơi của Fc Barcelona) đã phơi bày giá trị thực sự của đội bóng Pháp của Deschamps.

Nếu nói vấn đề của tuyển Pháp là họ có quá nhiều cầu thủ giỏi thì thật phi logic và buồn cười. Mà nó mang trong mình tiềm năng tổn thất, khi phối hợp tăng lên cùng tốc độ tích lũy tài năng.

Khoa học chính trị gọi một phần nghịch lý ấy là logic của hành động tập thể.

Mancur Olson, nhà kinh tế học và khoa học chính trị người Mỹ, trong lý thuyết của ông đã phản bác giả định rằng những cá nhân có chung lợi ích sẽ tự nhiên hành động vì lợi ích chung. Một tập thể có thể cùng muốn chiến thắng, nhưng lựa chọn hợp lý của từng thành viên chưa chắc tự động tạo ra kết quả tối ưu cho toàn thể.

Michael Olise tại Bayern Munich sở trường là tại biên phải, vì đấy là nơi anh muốn hoạt động, vì đấy là vùng phù hợp với chân trái và tầm nhìn. Nhưng đấy là khu vực của tiền đạo cánh của Paris Saint Germain - Ousmane Dembélé.

Nếu ưu tiên Olise, cũng có thể được vì Dembélé có thể chơi cánh đối diện vì anh thuận cả hai chân. Song đấy lại là nơi bất khả xâm phạm của Kylian Mbappé (dù anh có chơi vị trí tiền đạo trung tâm đi chăng nữa thì xu hướng vẫn xuất phát hay dạt về cánh trái).

Deschamps, như mọi huấn luyện viên hay CEO của bất kỳ doanh nghiệp nào khác, vì thế không chỉ chọn cầu thủ, mà ông còn phân phối quyền lực.

A sẽ được ưu tiên ở khu vực sở trường, cầu thủ nào sẽ phải chạy để người khác nhận bóng và ai sẽ phải lấp đầy phần không gian bị bỏ lại.

Mọi đặc quyền chiến thuật đều có cầu thủ phải hy sinh, phải trả giá.

Năm 2018, tại World Cup mà đội tuyển Pháp vô địch, Deschamps giải bài toán ấy bằng sự phân công chức năng.

Giroud giữ vai trò trung phong làm tường, Matuidi bó vào trong, bảo vệ khoảng trống bên trái, Kanté có nhiệm vụ thu hồi bóng, chống phản công, Pogba là tiền vệ kiến thiết, Griezmann kết nối, còn Mbappé tấn công chiều sâu.

Sức mạnh để Pháp lên ngôi không ở việc mọi cầu thủ đều toàn diện (Giroud còn rất xa mới ở vị trí hàng top đầu thế giới hay so sánh với các đội tuyển khác như Romelu Lukaku của Bỉ, Harry Kane của Anh, Robert Lewandowski của Ba Lan đấy là chưa kể đến Argentina với Lionel Messi hay Brazil với Neymar).

Nó nằm ở việc, mỗi cầu thủ họ đảm nhiệm "vừa đủ tốt" của chức năng đặc biệt là Pogba và Kanté (ta sẽ còn nhắc lại sau, vì chính họ là sự nhắc nhở đến thất bại tại bán kết WC với Tây Ban Nha vừa xong).

Tại World Cup 2022, vì cả hai Pogba và Kanté vắng mặt, huấn luyện viên Deschamps đã tìm một phương pháp mới và thành công: Antoine Griezmann.

Ông kéo Griezmann xuống sâu hơn, tại WC 2022, Griezmann vừa là số 10, vừa là tiền vệ thứ ba, vừa pressing, che cánh, thu bóng hai và thực hiện đường chuyền đầu tiên sau khi Pháp giành lại bóng - một tiền vệ box to box sáng tạo đặc biệt phù hợp và quan trọng nhất Griezmann chấp nhận hy sinh cái tôi để làm vai trò "culi nô lệ" cho cả hàng tiền vệ và tiền đạo.

Điều đặc biệt chưa phải anh chơi được nhiều vị trí, Griezmann làm thay đổi quan hệ giữa những người còn lại. Mbappé có thể đứng cao vì Griezmann lùi lại, cũng như Tchouaméni và Rabiot bớt cô độc vì Griezmann có thể đá thấp gần với tiền vệ trụ.

Giroud đá cắm, chốt ngay vị trí trước mặt trung vệ đối phương vì Griezmann chịu trách nhiệm hộ công kết nối bóng.

Deschamps năm 2022 không đơn giản đổi vị trí một cầu thủ, ông phát minh ra một chức năng cho phép nhiều đặc quyền chiến thuật cùng tồn tại.

Nói cách khác, Deschamps năm 2022 không phải tìm ra một phiên bản Galáctico, mà ông tìm được một "Makélélé" có khả năng kiến tạo.

Đó là phát minh lớn.

Vậy Deschamps thành công hay Griezmann thành công? Câu trả lời đúng nhất là Deschamps phát minh ra chức năng và đồng thời Griezmann làm chức năng ấy trở thành hiện thực.

Nhưng chính thành công ấy có thể đã sinh ra một ngộ nhận, vị huấn luyện viên này có thể nghĩ ông đã tạo ra một vị trí ổn định, rằng số 10 đứng trước hai tiền vệ trung tâm.

Trong thực tế, ông sở hữu một cầu thủ ngoại lệ đó là Antoine Griezmann.

Một vị trí có thể được truyền lại, nhưng phẩm chất ngoại lệ chưa chắc có người kế nhiệm, và Michael Olise đã fail vào ở trận đấu quyết định nhất (tại bán kết với Tây Ban Nha).

Olise không phải một phiên bản kém hơn của Griezmann, thực tế anh đang ở đỉnh cao phong độ. Trong so sánh thì tại World Cup 2022, Griezmann đã ở giai đoạn cuối sự nghiệp, những năm tháng rực rỡ đã qua từ rất lâu rồi.

Vấn đề là Olise là một kiểu cầu thủ khác, anh có thể kiến tạo đường chuyền cuối, nhìn thấy pha chạy của Mbappé, nhận bóng ở half-space phải và điều chỉnh nhịp tấn công.

Sáu chiến thắng trước bán kết chứng minh lựa chọn của Deschamps có cơ sở.

Nhưng Olise thay Griezmann ở tọa độ chưa có nghĩa anh thay được toàn bộ chức năng.

Vị trí là nơi cầu thủ xuất phát, vai trò là nhiệm vụ huấn luyện viên dự kiến, chức năng là điều hệ thống thật sự nhận được từ cầu thủ trong quan hệ với những cầu thủ khác.

Olise năm 2026 tiếp quản cùng khu vực trên sơ đồ trên giấy.

Anh có thể kiến tạo đường chuyền như Griezmann từng tạo, chỉ có một sự khác biệt nhỏ là không chắc anh có thể tái tạo là toàn bộ phần lao động culi của Griezmann khiến đường chuyền ấy trở nên khả thi như lùi sâu xuống thành tiền vệ thứ ba, che chắn đường phát triển bóng của Tây Ban Nha hay thu hồi bóng hai, bù cho "đặc quyền" của Mbappé, rồi lại nhanh chóng trở lại vùng tấn công.

Chưa kể đến là một quán tính [đã được dự báo] trong tình huống căng thẳng, Michael Olise có xu hướng dạt về biên phải mà anh đã quen chơi cho Bayern Munich.

Deschamps đặt một chuyên gia sáng tạo vào tọa độ từng thuộc về một cầu thủ tự nguyện làm culi nô lệ và lai chức năng box to box là Griezmann, rồi hy vọng tọa độ ấy tự sản xuất lại cơ chế cũ với Michael Olise.

Đội tuyển Tây Ban Nha của huấn luyện viên De la Fuente là stress test làm ngộ nhận đó lộ ra ( Stress test là thuật ngữ, tôi mượn trong phương pháp đánh giá giới hạn chịu đựng của hệ thống banking ngân hàng cho bóng đá, vì thấy nó thích hợp nhất).

Pháp dùng Tchouaméni và Rabiot ở trung tâm. Tây Ban Nha có Rodri, Fabián Ruiz và Dani Olmo, với những cầu thủ phía trên thường xuyên thu vào.

Vị trí thi đấu trên giấy, Olise phải trở thành tiền vệ thứ ba của Pháp, nhưng thực tế trên sân, mỗi lựa chọn của anh lại làm mất một khả năng khác.

Khi Olise đá nhô cao thì cặp tiền vệ trung tâm Tchouaméni và Rabiot chịu thế ba đánh hai (3 vs 2) với Rodri (16), Fabián Ruiz (8) và Dani Olmo (10) của Tây Ban Nha.

Khi Olise lùi xuống thì Mbappé mất người cung cấp và nối bóng.

Nếu Olise trôi sang phải (và thực tế anh có xu hướng như vậy) thì bước vào vùng mà Ousman Dembélé (7) đang cần để tấn công một đối một.

Tây Ban Nha không chỉ có thêm một tiền vệ ở khu trung tuyến, mà họ buộc Pháp phải lấy một chức năng ở khu vực này để vá cho khu vực khác.

Phản pressing của Tây Ban Nha còn lấy đi thứ Mbappé cần nhất là thời gian, khoảng trống sau hàng phòng ngự vẫn tồn tại về vật lý, nhưng "chết" trước khi quả bóng được đưa tới vì không ai còn tự do để tung đường chuyền.

Mbappé dù chưa bị vô hiệu hóa khi nhận bóng, song bị vô hiệu hóa vì khi đó hệ thống phòng thủ của Tây Ban Nha đã tái tổ chức. Nói cách khác là Mbappé đã không còn ở vị thế thuận lợi đẩy bóng đua tốc độ nữa rồi, còn đi bóng qua người lại không phải thế mạnh nhất của anh - kỹ năng tì đè và tăng tốc đã không còn đất để dụng võ.

Đó là lý do hai cầu thủ từng tạo ra phần lớn sức sáng tạo của Pháp là Kylian Mbappé và Michael Olise không trao đổi nổi một đường chuyền trong hiệp một.

Tài năng chưa biến mất, nhưng sự cộng hưởng đã không xảy ra.

Pháp cũng từng thua ở chung kết World Cup 2022.

Nhưng khi cấu trúc ban đầu bị Argentina kiểm soát, Deschamps rút Giroud và Dembélé từ phút 41, chuyển Mbappé, đưa Thuram và Kolo Muani vào, rồi tiếp tục phá đội hình mình đã chọn.

Pháp giành lại quyền sản xuất trận đấu, gỡ 2-2 rồi 3-3 trước khi thua luân lưu.

Năm 2022, Deschamps biết lúc nào phải "phản bội" chính cấu trúc thành công của mình.

Năm 2026, ông thay cầu thủ nhưng chưa phản bội đủ sâu giả định đã tạo ra đội hình ấy.

Sai lầm chưa nằm ở việc Pháp chọn bốn cầu thủ tấn công, cấu trúc đội hình chiến thuật đó đã thắng sáu trận.

Sai lầm nằm ở chỗ khi Olise không thể thực hiện chức năng nối, Deschamps chưa tạo được một quan hệ khác thay thế, Olise xuất sắc trước 6 đội tuyển trước, nhưng đã không đủ tốt trước Tây Ban Nha.

Nền bóng đá Tây Ban Nha: không phải một nhà máy sản xuất một kiểu cầu thủ, mà là một hệ sinh thái có chung khả năng đọc trận đấu.

Dù tránh huyền thoại rằng mọi cầu thủ Tây Ban Nha đều đi qua một lò đào tạo duy nhất hoặc đều chơi như Barcelona. Nhưng dù từ Fc Barcelona, Real Madrid, Athletic Bilbao hây Atlético là các câu lạc bộ ấy có bản sắc khác nhau song giữa họ tồn tại một nền văn hóa bóng đá tương đối chung với cầu thủ được khuyến khích xử lý bóng trong không gian hẹp, nhận bóng dưới áp lực, đổi vị trí, đọc khoảng trống và coi quả bóng là công cụ tổ chức toàn đội.

Điểm cốt lõi không phải mọi cầu thủ chơi giống nhau, mà thường hiểu tương đối giống nhau điều gì phải xảy ra sau đường chuyền kế tiếp - đó là khác biệt giữa “chung phong cách” và “chung ngữ pháp”.

Phong cách là bề mặt, ngữ pháp là khả năng dự đoán hành động của nhau.

Và đấy thêm một lý do căn bản là tại sao Michael Olise thành công trong 6 trận trước Senegal, Iraq, Na uy, Thụy Điển, Morocco và

Paraguay nhưng thật sự thất vọng trước Tây Ban Nha.

Vì vậy, trận Pháp vs Tây Ban Nha là phòng thí nghiệm phá hủy dự án của Deschamps.

▮Vĩ thanh.

Thất bại năm 2022 dù lấy đi chiếc cúp của nước Pháp, song không ai chê bai nhiều. Còn trước Tây Ban Nha, đây còn lớn hơn cả thất bại vì đội Tây Ban Nha trong cả trận đấu kiểm soát, và khá thoải mái áp đặt thế trận, áp đặt nhịp độ trận đấu.

Vì vậy, trận Pháp vs Tây Ban Nha là phòng thí nghiệm phá hủy dự án của Deschamps.

Pháp không thua chỉ vì dùng sơ đồ 4-2-3-1 với 4 tiền đạo. Vì nếu bản thân sơ đồ là sai, nó khó có thể giúp Pháp thắng sáu trận liên tiếp, ghi 16 bàn và chỉ thủng lưới hai lần trước bán kết.

Hơn nữa, Tây Ban Nha trên giấy cũng xuất phát bằng 4-2-3-1.

Vấn đề nằm ở một thực tiễn khác, cùng một sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1, nhưng Pháp làm cấu trúc nghiêng về phía bốn tiền đạo, Tây Ban Nha làm cấu trúc gập vào trung tuyến.

Thực tế sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1 không khiến Pháp thiếu người giữa sân, mà sau trận đấu Kylian Mbappé đã ngầm chỉ trích là tiền vệ Pháp thường xuyên trong tình trạng 2 chống 3 ở khu vực trung tuyến.

Đây là chỗ cần tránh “formation determinism” định mệnh hóa sơ đồ.

Một sơ đồ m 4-2-3-1 có thể biến thành ba tiền vệ nếu số 10 lùi về cạnh hai tiền vệ, một cầu thủ cánh bó vào theo tiền vệ đối phương, một hậu vệ biên bó vào trung tâm hoặc pressing được tổ chức bắt người rõ ràng.

Tây Ban Nha cũng được xuất phát với đội hình là 4-2-3-1, nhưng Olmo hoạt động như tiền vệ thứ ba, cánh Baena thu vào, Oyarzabal lùi để kết nối hàng tiền vệ và Rodri - Fabián thì liên tục đổi độ vị trí.

Vấn đề của Pháp là Olise không trở thành tiền vệ thứ ba khi Pháp không bóng.

Vì thế, cách nói chính xác hơn là huấn luyện viên Deschamps lựa chọn một phiên bản 4-2-3-1 để đặt cược vào khả năng trade - off giữa khả năng ghi bàn với 4 tiền đạo đẳng cấp với việc chấp nhận để hai tiền vệ chịu nhiều tải hơn.

Trước sáu đối thủ đầu tiên dự án đã thành công dù có các dấu hiệu cảnh báo an toàn, những cơ hội ghi bàn lớn hơn hơn chi phí trả giá.

Nói công bằng ra, canh bạc của Didier Deschamps có logic, bốn cầu thủ tấn công đã tạo ra hàng công tốt nhất giải trước bán kết với Mbappé có tám bàn, Olise có năm kiến tạo.

Nhưng trước Tây Ban Nha, dự án phiên bản "Griezmann" tiền vệ lai, tiền vệ con thoi box to box đã phá sản với Olise.

Vì Michael Olise không thể trở thành Griezmann trong trận đấu này, Pháp có một cơ chế khác để tạo ra người thứ ba hay không ?

Câu trả lời là gần như không.

Đây mới là định nghĩa của thất bại.

Vì vấn đề còn nằm ở triết lý huấn luyện và sở trường của Deschamps.

Deschamps là nhà quản trị, một kiểu manager kiểu Ancelotti của Real Madrid trước đây, là quản lý liên minh cái tôi hơn là người truyền bá một tín điều như kiểu Arrigo Sacchi.

Didier Deschamps không xây đội tuyển Pháp bằng một triết lý bất biến kiểu phải kiểm soát bóng, phải pressing tầm cao, dùng false 9, hoặc phải triển khai từ thủ môn như Pep Guardiola.

Sức mạnh lâu dài của ông nằm ở lựa chọn đúng con người, thiết lập một trật tự quyền lực rõ, phân vai, quản trị cái tôi và tạo một đội bóng đủ thực dụng để sống sót qua giải đấu.

Đây là một mô hình quyền lực khá rõ và là

một năng lực chính trị thực sự vị huấn luyện viên này. Một tập hợp nhân sự như Pháp không tự nhiên trở thành đội tuyển chỉ nhờ mặc chung màu áo.

Đội tuyển Pháp khá đặc biệt dưới thời Didier Deschamps, cũng như trận thua có bất ngờ, vì từ chỗ là ứng cử viên số 1 vô địch thế giới, đến chỗ bạc nhược bất lực (mà hành động tấn công thủ môn Tây Ban Nha của Kylian Mbappé ở gần cuối trận đáng lý ra phải là red card - đã là hình ảnh biểu tượng)

Và cũng vì sự kỳ lạ của nó, là lý do tôi viết bài luận này về thành công và thất bại của đội tuyển Pháp từ World Cup 2018, WC 2022 và nay World Cup 2026 - tôi đặt phương pháp xây đội bóng của huấn luyện viên Didier Deschamps lên bàn phẫu thuật.

Hoàng Anh Tuấn

16.7.2026

_______

↬Phụ lục.

Đội hình tuyển Pháp ((4-2-3-1):

Mike Maignan (16), Jules Koundé (5), Dayot Upamecano (4), William Saliba (17), Lucas Digne (3), Aurélien Tchouaméni (8), Adrien Rabiot (14), Ousmane Dembélé (7), Michael Olise (11), Bradley Barcola (12), Kylian Mbappé (10)

Đội hình đội tuyển Tây Ban Nha(4-2-3-1):

Unai Simón (23), Pedro Porro (12), Pau Cubarsí (22), Aymeric Laporte (14), Marc Cucurella (24), Rodri (16), Fabián Ruiz (8), Lamine Yamal (19), Dani Olmo (10), Álex Baena (15), Mikel Oyarzabal (21)