Thị trường đồng giảm mạnh do chính sách thuế Mỹ: Biến động ngắn hạn hay sự tái định hình dài hạn?

Cập nhật đến ngày 30/7/2025, thị trường đồng toàn cầu chứng kiến cú sốc lớn khi Mỹ công bố chi tiết chính sách thuế mới dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, gây ra làn sóng bán tháo chưa từng có trên sàn Comex. Giá đồng có lúc giảm hơn 20% chỉ trong một phiên, xóa sạch toàn bộ đà tăng tích lũy từ đầu năm.

- Từ ngày 1/8/2025, Mỹ chính thức áp mức thuế 50% đối với các sản phẩm bán thành phẩm từ đồng (như ống, dây dẫn, linh kiện). Tuy nhiên, đồng tinh luyện – nguyên liệu cơ bản trong chuỗi cung ứng – tạm thời được miễn thuế, điều này đã đi ngược lại kỳ vọng trước đó của giới đầu cơ, khiến giá giảm mạnh do tháo hàng ồ ạt.

- Trong ngày 30/7, giá đồng kỳ hạn tháng gần nhất tại Comex lao dốc mạnh về mức 4,60 USD/pound, thấp nhất kể từ tháng 4. Đồng thời, tồn kho tại sàn Comex tăng hơn 170%, lên 253.000 short tons – mức cao kỷ lục trong 20 năm, do giới giao dịch tranh thủ nhập hàng trước thời điểm áp thuế.

- Ngược lại, tồn kho trên sàn LME lại sụt giảm mạnh, cho thấy luồng cung toàn cầu đã dịch chuyển về Mỹ trong tháng 6–7. Chênh lệch giá giữa hai sàn nhanh chóng được triệt tiêu – một trong các yếu tố then chốt dẫn đến đợt giảm giá mạnh lần này.

- Ngắn hạn, các công ty luyện kim nội địa của Mỹ như Freeport-McMoRan, Southern Copper có thể hưởng lợi từ chính sách bảo hộ. Tuy nhiên, ngành sản xuất hạ nguồn như điện tử, xe điện, hạ tầng xây dựng… sẽ chịu áp lực giá đầu vào tăng, kéo theo chi phí sản xuất và lạm phát ngành.

- Mặt khác, các doanh nghiệp sản xuất tại châu Á và Mỹ Latinh phải nhanh chóng tìm lại vị thế cạnh tranh, trong khi các thị trường mới nổi có nguy cơ bị gián đoạn nguồn cung do lệ thuộc vào xuất khẩu đồng sang Mỹ.

Tuy giá đã giảm sâu trong ngắn hạn, nhưng xu hướng trung – dài hạn của đồng vẫn có yếu tố hỗ trợ:

- Mỹ vẫn dự kiến áp thuế lên đồng tinh luyện từ năm 2027, với lộ trình tăng dần đến 30% vào 2028.

- Nhu cầu đồng toàn cầu tiếp tục tăng nhờ quá trình điện khí hóa, đặc biệt trong mảng xe điện và lưới điện thông minh.

- Tình trạng thiếu đầu tư vào mỏ mới, đi kèm rủi ro địa chính trị tại các nước khai thác lớn như Peru, Chile, Congo.

- Nhà đầu tư không nên bắt đáy sớm, do giá đồng vẫn đang chịu áp lực tồn kho lớn tại Mỹ và xu hướng bán tháo chưa kết thúc.

- Theo dõi chặt mức 4,45–4,50 USD/pound trên sàn Comex. Nếu giá phá vỡ ngưỡng này với khối lượng lớn, khả năng điều chỉnh sâu hơn về vùng 4,20–4,25 USD/pound.

- Chờ tín hiệu ổn định tồn kho tại Comex hoặc dòng vốn quay lại các ETF kim loại cơ bản trước khi tích lũy.

- Các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu đồng có thể chủ động tái cơ cấu thị trường tiêu thụ và đàm phán lại hợp đồng xuất khẩu sang Mỹ trước 2027.

- Đồng vẫn là một trong các kim loại chiến lược trong xu thế năng lượng tái tạo. Giá có khả năng phục hồi nếu nhu cầu công nghiệp và yếu tố địa chính trị quay trở lại hỗ trợ.

- Nhà đầu tư dài hạn có thể xem xét phân bổ vốn vào các công ty khai thác có biên lợi nhuận cao tại Bắc Mỹ hoặc các ETF kim loại công nghiệp.

Chính sách thuế mới của Mỹ là đòn bẩy gây biến động mạnh nhưng cũng mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị đồng toàn cầu. Việc đồng tinh luyện tạm thời được miễn thuế không đồng nghĩa với sự ổn định, mà chỉ là khoảng lặng trước chuỗi thay đổi dài hạn.

Nhà đầu tư cần thận trọng, tránh giao dịch theo tin đồn, đồng thời bám sát các tín hiệu tồn kho, dòng vốn ETF và xu hướng chính sách thuế từ Mỹ để có chiến lược phù hợp.