Theo: Investing.com. Tổng thống Trump vừa thông báo rằng thuế đối ứng mà ông dự định công bố vào tuần ...

Bài của Phan Lê Thanh Toàn

Vip

Phan Lê Thanh Toàn

(Nhà cố vấn già)

Thứ ba, ngày 01/04/2025 20:37 PM (GMT+7)

Theo: Investing.com

Tổng thống Trump vừa thông báo rằng thuế đối ứng mà ông dự định công bố vào tuần này sẽ áp dụng cho tất cả các quốc gia, không chỉ giới hạn ở nhóm 10-15 nước có tình trạng mất cân bằng thương mại lớn nhất.

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ công bố một kế hoạch thuế quan lớn vào thứ Tư (2/4), ngày mà ông gọi là "ngày giải phóng". Trong kế hoạch này, thuế đối ứng sẽ được áp dụng cho tất cả các quốc gia. "Thuế quan sẽ được áp dụng với tất cả các quốc gia", ông Trump tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One vào ngày 30/3.

Ông Trump giải thích thêm rằng "2/4 sẽ là ngày giải phóng cho đất nước chúng ta vì cuối cùng chúng ta sẽ thu được tiền". Theo Đài CBS, các nhà kinh tế cho rằng đây là điểm cao trào của chính sách "Nước Mỹ là trên hết" mà ông Trump đã thực hiện ngay trong ngày đầu nhậm chức, nhằm khôi phục ngành sản xuất trong nước.

Trước đó, ông đã áp thuế cao đối với nhôm, thép, ô tô và tăng thuế đối với hàng hóa từ Trung Quốc. Cố vấn kinh tế Nhà Trắng, Kevin Hassett, đã nói rằng thuế quan của chính quyền ông Trump sẽ tập trung vào 10/15 quốc gia có tình trạng mất cân bằng thương mại nghiêm trọng nhất, mặc dù ông không liệt kê cụ thể các quốc gia này.

Tổng thống Trump xem thuế quan là công cụ để bảo vệ nền kinh tế trong nước khỏi sự cạnh tranh toàn cầu không công bằng và cũng là một đòn bẩy để đàm phán những thỏa thuận thương mại có lợi hơn cho Mỹ. Tuy nhiên, lo ngại về chiến tranh thương mại đang khiến thị trường dao động và dấy lên mối lo ngại về suy thoái kinh tế tại Mỹ.

Trước đó, ông Trump đã tuyên bố sẽ áp thuế đối ứng với các quốc gia đã áp thuế lên hàng nhập khẩu từ Mỹ. Vào tháng 2, ông đã ký một bản ghi nhớ yêu cầu các quan chức thương mại Mỹ xem xét từng quốc gia và lập danh sách các biện pháp đối ứng phù hợp. Tuy nhiên, vào tuần trước, ông đã để ngỏ khả năng điều chỉnh các kế hoạch thuế đối ứng, trong đó một số quốc gia có thể được áp mức thuế thấp hơn mức thuế mà họ áp lên hàng hóa của Mỹ.

Ảnh hưởng của thuế đối ứng của ông Trump đến Việt Nam?

Tổng thống Donald Trump đã thông báo kế hoạch áp dụng thuế đối ứng cho tất cả các quốc gia vào ngày 2/4/2025, được ông gọi là “ngày giải phóng”. Thuế đối ứng này nhằm mục đích áp đặt mức thuế tương đương với mức thuế mà các quốc gia khác áp lên hàng hóa Mỹ, thay vì chỉ giới hạn ở 10-15 quốc gia có mất cân bằng thương mại lớn như dự đoán ban đầu. Vậy, chính sách này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến Việt Nam?

1. Tác động đến xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ

Mối quan hệ thương mại hiện tại: Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Năm 2023, Việt Nam xuất khẩu khoảng 114 tỷ USD sang Mỹ, trong khi nhập khẩu từ Mỹ chỉ khoảng 14 tỷ USD, dẫn đến thặng dư thương mại khoảng 100 tỷ USD. Với chính sách thuế đối ứng, Mỹ có thể nhắm đến Việt Nam do thặng dư thương mại lớn này.
Tăng chi phí xuất khẩu: Nếu Mỹ áp thuế đối ứng dựa trên mức thuế mà Việt Nam áp lên hàng hóa Mỹ (ví dụ: thuế suất trung bình hoặc thuế trên từng mặt hàng cụ thể), giá hàng hóa Việt Nam tại thị trường Mỹ sẽ tăng. Điều này có thể làm giảm nhu cầu đối với các sản phẩm như điện tử, dệt may, giày dép – những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ.
Giảm doanh thu xuất khẩu: Khi hàng hóa trở nên đắt đỏ hơn, khối lượng xuất khẩu sang Mỹ có thể giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của các doanh nghiệp Việt Nam.

2. Ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô

Tăng trưởng kinh tế: Xuất khẩu đóng góp một phần quan trọng vào GDP của Việt Nam (GDP năm 2023 khoảng 430 tỷ USD). Nếu xuất khẩu sang Mỹ giảm, chẳng hạn 20% (tương đương 22,8 tỷ USD), GDP có thể bị ảnh hưởng đáng kể, dù mức độ chính xác phụ thuộc vào khả năng thích ứng của nền kinh tế.
Việc làm: Các ngành phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang Mỹ, như dệt may và điện tử, có thể đối mặt với nguy cơ mất việc làm nếu nhu cầu giảm.
Tỷ giá hối đoái: Giảm doanh thu xuất khẩu có thể gây áp lực lên đồng Việt Nam, dẫn đến khả năng mất giá tiền đồng, làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu hoặc hàng hóa từ nước ngoài.

3. Các ngành chịu ảnh hưởng chính

Điện tử: Việt Nam là một trung tâm sản xuất điện tử lớn, với các sản phẩm như điện thoại thông minh và linh kiện được xuất sang Mỹ. Thuế đối ứng có thể làm giảm tính cạnh tranh của các sản phẩm này.
Dệt may và giày dép: Đây là những ngành xuất khẩu chủ lực khác, vốn nhạy cảm với biến động giá do cạnh tranh toàn cầu cao. Thuế tăng có thể khiến các nhà nhập khẩu Mỹ chuyển sang các nước có chi phí thấp hơn.
Nông sản: Một số mặt hàng như thủy sản, cao su hoặc cà phê cũng có thể bị ảnh hưởng, tùy thuộc vào mức thuế hiện tại mà Việt Nam áp lên hàng hóa Mỹ trong cùng danh mục.

4. Phản ứng tiềm năng của Việt Nam

Đàm phán với Mỹ: Việt Nam có thể thương lượng để được hưởng mức thuế thấp hơn hoặc miễn trừ một số mặt hàng. Thực tế, Việt Nam đã có động thái như giảm thuế lên hàng hóa Mỹ và phê duyệt dịch vụ Starlink, có thể nhằm xoa dịu Mỹ và tránh các biện pháp thuế khắc nghiệt.
Đa dạng hóa thị trường: Việt Nam đang đẩy mạnh các hiệp định thương mại tự do (FTA) với EU, CPTPP và các khu vực khác để giảm phụ thuộc vào Mỹ. Điều này có thể giúp giảm thiểu tác động dài hạn.
Đối phó trong nước: Chính phủ có thể áp dụng các chính sách tài khóa hoặc tiền tệ để kích thích kinh tế nội địa, bù đắp phần nào thiệt hại từ xuất khẩu.

5. Ngữ cảnh toàn cầu và rủi ro chiến tranh thương mại

Nếu Mỹ áp thuế đối ứng lên tất cả các quốc gia, nguy cơ chiến tranh thương mại toàn cầu sẽ tăng lên. Điều này có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó Việt Nam là một mắt xích quan trọng (đặc biệt trong sản xuất điện tử). Một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu cũng sẽ ảnh hưởng gián tiếp đến nhu cầu hàng hóa Việt Nam từ các thị trường khác ngoài Mỹ.

6. Biến số quan trọng

Mức thuế cụ thể: Tác động sẽ phụ thuộc vào mức thuế mà Mỹ áp lên hàng Việt Nam, dựa trên mức thuế hiện tại của Việt Nam đối với hàng Mỹ. Nếu Việt Nam có thuế cao với một số mặt hàng (như nông sản hoặc hàng công nghiệp), Mỹ có thể áp thuế tương tự.
Kết quả đàm phán: Trump từng để ngỏ khả năng một số quốc gia được hưởng mức thuế thấp hơn. Nếu Việt Nam chứng minh được nỗ lực giảm thặng dư thương mại hoặc đáp ứng yêu cầu của Mỹ, tác động có thể được giảm nhẹ.
Khả năng thích ứng của doanh nghiệp: Các công ty Việt Nam có thể chọn cách hấp thụ một phần chi phí thuế để giữ giá cạnh tranh hoặc chuyển hướng sang thị trường khác.

Kết luận

Thuế đối ứng của ông Trump, dự kiến áp dụng từ ngày 2/4/2025, sẽ có tác động tiêu cực đến Việt Nam, đặc biệt là ngành xuất khẩu sang Mỹ – một trụ cột của nền kinh tế. Các ảnh hưởng bao gồm giảm doanh thu xuất khẩu, chậm tăng trưởng kinh tế, và nguy cơ mất việc làm trong các ngành chủ lực như điện tử, dệt may, và giày dép. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng sẽ phụ thuộc vào mức thuế cụ thể, kết quả đàm phán song phương, và khả năng đa dạng hóa thị trường của Việt Nam. Những nỗ lực gần đây như giảm thuế lên hàng Mỹ và mở rộng quan hệ thương mại với các khu vực khác cho thấy Việt Nam đang chủ động giảm thiểu thiệt hại, nhưng trong ngắn hạn, chính sách này vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế Việt Nam.

Nhà cố vấn già