#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Việt Nam cân nhắc quay lại thị trường vốn quốc tế sau 12 năm: Trái phiếu USD có giúp “bơm” thêm vốn cho tăng trưởng?

Theo Reuters, Bộ Tài chính đang cân nhắc phát hành trái phiếu chính phủ bằng USD, quy mô khoảng 1 tỷ USD. Nếu thành hiện thực, đây là lần đầu Việt Nam phát hành trái phiếu quốc tế kể từ năm 2014. Thương vụ diễn ra đúng lúc nền kinh tế cần rất nhiều vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong khi hệ thống ngân hàng đã chịu tải lớn.

I. Thương vụ đang được cân nhắc

Reuters dẫn nguồn tin cho biết các ngân hàng đầu tư đã đưa ra vài đề xuất:

- Một phương án là phát hành 1 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm.

- Một số tổ chức khác đề xuất quy mô 500 triệu – 1 tỷ USD, kỳ hạn 10 năm, lãi suất coupon khoảng 7%/năm.

- Nguồn vốn dự kiến dùng cho hạ tầng như cảng biển, hành lang giao thông, khu công nghiệp. Mục tiêu đi kèm là giảm áp lực lên các ngân hàng trong nước, vốn đang là nguồn cho vay chính.

Bộ Tài chính chưa quyết định. Cơ quan này đang đánh giá chi phí huy động trong bối cảnh lợi suất toàn cầu tăng. Trong nước, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm đã tăng từ khoảng 3,1% lên 4,2%. Riêng năm 2026, lượng trái phiếu chính phủ phát hành trong nước đã vượt 9 tỷ USD.

II. Vì sao cần thêm vốn từ bên ngoài?

1. Nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026–2030 rất lớn

- Đầu tư công chỉ đáp ứng khoảng 22% tổng nhu cầu. Khoảng 78% còn lại phải huy động từ khu vực tư nhân, FDI và hệ thống tài chính.

2. Ngân hàng đang gánh quá nhiều

3. Vay nước ngoài bổ sung vốn, không lấy bớt vốn trong nước

Trái phiếu chính phủ phát hành trong nước lấy tiền từ chính hệ thống ngân hàng và nhà đầu tư nội địa, nên dễ cạnh tranh vốn với doanh nghiệp. Ngược lại, 1 tỷ USD vay từ nhà đầu tư quốc tế là dòng tiền mới đi vào nền kinh tế. Khoản vay này cũng bổ sung dự trữ ngoại hối và giảm áp lực lên thanh khoản VND. Dư địa để vay vẫn còn: nợ công năm 2025 khoảng 37% GDP, thấp hơn nhiều so với ngưỡng an toàn 60% GDP thường được áp dụng.

III. Những lần huy động vốn quốc tế thành công

Ba đợt phát hành trái phiếu chính phủ

- Có 437 nhà đầu tư đặt mua, tổng lệnh hơn 10,6 tỷ USD, gấp hơn 10 lần lượng chào bán. Nhà đầu tư Mỹ chiếm 55%, châu Âu 28%, châu Á 17%.

- Lãi suất chốt 4,8%, thấp hơn mức định hướng ban đầu 5,125%. Nhờ vậy ngân sách tiết kiệm khoảng 32,5 triệu USD tiền lãi trong suốt kỳ hạn.

- Việt Nam đồng thời mua lại 726,6 triệu USD trái phiếu cũ đáo hạn năm 2016 và 2020, nhờ đó được lợi thêm 13,9 triệu USD. Đây là cách dùng thời điểm thuận lợi để tái cơ cấu nợ với chi phí rẻ hơn.

Doanh nghiệp Việt cũng liên tục vay vốn ngoại

- Hạn mức vay nước ngoài thương mại của khu vực tư nhân được nâng từ 5,5 tỷ USD (2025) lên 6,1 tỷ USD (2026).

Các thương vụ này cho thấy nhà đầu tư quốc tế vẫn sẵn sàng rót vốn cho Việt Nam. Trái phiếu chính phủ có thể trở thành mức giá tham chiếu cho doanh nghiệp Việt khi vay nước ngoài.

IV. Cái giá phải trả và những điều cần lưu ý