#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tăng trưởng tín dụng dự báo vượt mục tiêu, mặt bằng lãi suất vay chịu áp lực tăng

Theo dự báo của Chứng khoán Vietcombank (VCBS), tăng trưởng tín dụng trong năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, dao động khoảng 16%–18%, vượt mục tiêu định hướng của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Động lực chính đến từ chính sách tiền tệ tiếp tục theo hướng nới lỏng, cùng mặt bằng lãi suất điều hành duy trì ở mức thấp nhằm kích thích nhu cầu vốn của nền kinh tế.

VCBS cho rằng các động lực tăng trưởng tín dụng chủ đạo trong năm tới sẽ đến từ đầu tư công, thị trường bất động sản và khu vực kinh tế tư nhân. Nhu cầu vay vốn được kỳ vọng hồi phục rõ nét, đặc biệt ở mảng tiêu dùng và cho vay mua nhà dài hạn. Bên cạnh đó, đà phục hồi của bất động sản cùng hoạt động sản xuất – xuất khẩu từ cuối năm 2025 được dự báo sẽ tiếp tục lan tỏa sang năm 2026. Trong bối cảnh đó, đầu tư công vẫn giữ vai trò dẫn dắt, kết hợp với tiến trình tháo gỡ pháp lý cho các dự án bất động sản, qua đó tạo hiệu ứng tích cực đối với các ngành xây dựng và vật liệu xây dựng.

Xét theo nhóm ngân hàng, VCBS nhận định khối ngân hàng tư nhân sẽ đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng tín dụng với mức tăng trên 20%. Trong khi đó, các ngân hàng lớn tham gia nhận chuyển giao bắt buộc tiếp tục được hưởng cơ chế ưu tiên, với hạn mức tín dụng cao hơn mức bình quân toàn ngành.

Đáng chú ý, trong kịch bản NHNN từng bước bãi bỏ cơ chế room tín dụng từ năm 2026, những ngân hàng sở hữu hệ số an toàn vốn (CAR) cao như VPB, TCB và HDB được kỳ vọng sẽ ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội. Ngoài ra, các ngân hàng có danh mục cho vay tập trung vào lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp – nông thôn, bán lẻ, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hoặc nhà ở xã hội, bao gồm HDB, VIB, TCB và ACB, sẽ hưởng lợi từ việc điều chỉnh giảm hệ số rủi ro theo Thông tư 14, qua đó mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng.

Theo VCBS, so với Thông tư 41/2016, Thông tư 14/2025 đã điều chỉnh giảm mạnh hệ số rủi ro (CRW) ở nhiều lĩnh vực nhằm khuyến khích dòng vốn. Cụ thể, cho vay nông nghiệp – nông thôn giảm từ 100% xuống 50%; cho vay tiêu dùng cá nhân giảm từ 100% xuống 75%; cho vay bán lẻ không bảo đảm giảm từ 100% xuống 75%; và cho vay doanh nghiệp SME giảm từ 100% xuống 85%. Riêng cho vay nhà ở xã hội được áp dụng hệ số rủi ro ưu đãi ở mức 20%–50%. Ngược lại, các khoản phải thu quá hạn sẽ chịu hệ số rủi ro cao hơn, dao động từ 150% đến 200%.

Về mặt bằng lãi suất huy động, VCBS dự báo lãi suất có thể tăng nhẹ 30–50 điểm cơ bản trong nửa đầu năm 2026, do nhu cầu chuẩn bị nguồn vốn cho hoạt động sản xuất – kinh doanh và chênh lệch giữa tiền gửi và dư nợ tín dụng toàn hệ thống vẫn ở mức cao. Áp lực này đặc biệt rõ nét ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa và nhỏ. Sang nửa cuối năm, lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng thêm khoảng 40–50 điểm cơ bản và thể hiện sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng.

Đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, các đơn vị này đã chủ động tăng lãi suất huy động 30–60 điểm cơ bản từ tháng 12/2025 để chuẩn bị thanh khoản khi Thông tư 26 hết hiệu lực. Nhờ lợi thế nguồn tiền gửi ổn định và vị thế trên thị trường trái phiếu, lãi suất huy động của nhóm này được kỳ vọng sẽ đi ngang trong năm 2026 theo định hướng hỗ trợ tăng trưởng của Chính phủ.

Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân sẽ đối mặt áp lực tăng lãi suất huy động lớn hơn nhằm đáp ứng mục tiêu mở rộng tín dụng, đặc biệt với các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi khách hàng hoặc có cơ cấu vốn kém linh hoạt. Tuy nhiên, áp lực này sẽ phần nào được giảm bớt tại các ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao hoặc có khả năng huy động vốn ngoại tệ thông qua các khoản vay hợp vốn quốc tế.

Ở chiều cho vay, VCBS ước tính mặt bằng lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống trong năm 2026 có thể tăng 50–70 điểm cơ bản, song diễn biến sẽ phân hóa mạnh. Nhóm ngân hàng quốc doanh dự kiến tiếp tục giảm lãi suất cho vay 20–30 điểm cơ bản để hỗ trợ nền kinh tế. Trong khi đó, các ngân hàng tư nhân nhiều khả năng sẽ tăng lãi suất cho vay mới từ 30–100 điểm cơ bản tùy phân khúc, do gia tăng tỷ trọng cho vay cá nhân và cho vay mua nhà dài hạn nhằm cải thiện lãi suất bình quân.

VCBS cũng lưu ý rằng biên lãi thuần (NIM) của hệ thống đã thu hẹp về mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018, trong khi chi phí vốn có xu hướng tăng. Điều này buộc các ngân hàng, đặc biệt là khối tư nhân, phải điều chỉnh lãi suất đầu ra để bảo vệ biên lợi nhuận. Ngoài ra, việc nhiều gói vay mua nhà ưu đãi triển khai từ năm 2023 chuyển sang lãi suất thả nổi trong năm 2026 cũng sẽ góp phần nâng mặt bằng lãi suất cho vay trung bình của toàn hệ thống.