24hmoney
copy link Copy link
copy link Font chữ
copy link Lưu bài
Phạm Việt Anh Pro
Năng suất, suy cho cùng là hệ quả của đầu tư thâm dụng vốn.

Tăng trưởng cao 2020-2025: Đầu tiên là tiền đâu?

Chuyên mục: KT vĩ mô
Tăng trưởng cao 2020-2025: Đầu tiên là tiền đâu?

Ảnh Internet

Nhiều phân tích cũng chỉ vòng vo mà chưa đi thẳng vào vấn đề cốt lõi, là trong 5 năm tới, nghị trình vừa ưu tiên vừa quan trọng nhất vẫn là phải xoay được nguồn vốn cho tăng trưởng.

Và nếu đó là đích đến cao nhất của chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thì chất lượng và tốc độ cải cách thể chế đi cùng với tự do hoá thị trường tài chính là chìa khoá, là biểu hiện của kinh tế thị trường đúng nghĩa đi cùng với luật lệ nghiêm minh.
Năm 2020 GDP đạt 2.91% chủ yếu nhờ vào FDI và đầu tư công, vậy 2021 sẽ thế nào?
Cải tiến công nghệ và nâng cấp quản lý cần tiền, thậm chí là nhiều tiền và không thể chỉ nói suông. Muốn huy động được tiền trong nước thì phải bằng công cụ thị trường, tức tạo ra nhiều sân chơi và cơ hội đầu tư hấp dẫn hơn, thì người dân sẽ tham gia đầu tư. Như vậy, phải ưu tiên nâng cấp thị trường vốn dài hạn, thị trường chứng khoán theo hướng tự do hoá cao hơn, đa dạng hoá sản phẩm đầu tư đi kèm với sự hoàn thiện về quy định, pháp luật liên quan, bảo đảm sự công bằng cho tất cả các thành phần tham gia. Muốn huy động được vốn ngoại thì phải cải thiện được mức tín nhiệm quốc gia, bởi tín nhiệm của doanh nghiệp nội địa không thể được đánh giá cao hơn mức tín nhiệm của quốc gia, và điều này hạn chế khả năng phát hành trái phiếu quốc tế của doanh nghiệp. Tín nhiệm của quốc gia dựa vào thành tích chống dịch có tính “đặc thù” là không đủ, mà cái dễ thuyết phục nhất (nhưng là khó thực hiện nhất) là tốc độ và chất lượng cải cách thể chế; chống tham nhũng lãng phí và thâm hụt do bội chi thường xuyên.
Tăng trưởng kinh tế trong dài hạn phụ thuộc vào 3 yếu tố: lao động, vốn và công nghệ. Nhưng khi tiết kiệm thấp, độ mở của thị trường vốn còn hạn chế, các kênh đầu tư chưa đa dạng, khoa học tụt hậu, năng lực nâng cấp nguồn nhân lực chưa sẵn sàng, thì những hiệp định thương mại tự do chỉ mang lại lợi ích kinh tế ngắn hạn, còn trong dài hạn lại là nguy cơ cho ngành sản xuất trong nước. Trong dài hạn, nếu các doanh nghiệp trong nước thất bại trong việc nâng cấp phẩm chất hàng hoá để gia tăng hiệu quả thương mại, đưa hàng hoá Việt Nam thâm nhập sâu rộng vào các quốc gia phát triển EU, Mỹ, và đặc biệt là thị trường Trung Quốc, thì nguy cơ Việt Nam sẽ mất đi ngành sản xuất nội địa và trở thành thị trường tiêu thụ của hàng hoá ngoại nhập, nhất là hàng hoá Trung Quốc giá rẻ khi các đường cao tốc từ biên giới Việt Trung về đến đồng bằng sông Hồng hoàn thiện. Dẫu việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực thâm dụng lao động không chỉ là vấn đề hạn chế tăng trưởng năng suất chung, đánh đổi môi trường (do công nghệ thấp), nhưng nó vẫn là nhu cầu chính thu hút đầu tư nhằm tạo việc làm để giữ gìn trật tự và chính sách an sinh xã hội. Hiện lao động tự do vẫn chiếm tới 70% lực lượng lao động trên toàn quốc.
Mặc dù thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang tăng trưởng mạnh mẽ và được dự báo sẽ vượt Philippines về giá trị vốn hóa thị trường "vào khoảng giữa năm nay", Việt Nam cần hoàn thiện các quy định pháp luật đối với hoạt động thanh toán, phát hành và kinh doanh trái phiếu nhanh hơn nữa mới vừa đáp ứng được nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế qua huy động vốn trong nền kinh tế, vừa nâng cao an toàn tài chính quốc gia. Phẩm chất thực sự của các doanh nghiệp niêm yết được thể hiện qua mức độ phát triển của thị trường trái phiếu với những quy định và điều luật quản lý hiệu quả, có một thị trường đánh giá tín nhiệm độc lập nhằm nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, các hoạt động tư vấn phát triển và chuyên nghiệp, qua đó mới có thể đánh giá năng lực cạnh tranh thực chất của nền kinh tế nói chung và các doanh nghiệp nói riêng.
Một nền kinh tế với dư nợ lớn lại phụ thuộc vào nguồn cung cấp tín dụng ngân hàng, mà thiếu nó, các doanh nghiệp phụ thuộc vào vay mượn sẽ phải dừng đầu tư và trong một số trường hợp sẽ phải đóng cửa. Một nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào vốn vay, có quá nhiều nghĩa vụ nợ ngắn hạn dễ bị tổn thương hơn so với một nền kinh tế mà thị trường vốn là đa dạng, vốn dài hạn dồi dào. Một doanh nghiệp có khả năng tăng vốn chủ sở hữu, phát hành được trái phiếu dùng nó để đầu tư sẽ không bị ảnh hưởng bởi sự giảm sút đột ngột nguồn cung tín dụng của ngân hàng. Chính vì vậy, nhu cầu tự do hóa thị trường vốn hơn nữa, một thị trường chứng khoán, trái phiếu phát triển tương xứng với nhu cầu nâng cấp nền kinh tế là điều cần thiết để đạt được tốc độ phát triển nhanh, bền vững.
Tăng trưởng cần tiền: Hạ tầng phục vụ cho tăng trưởng như giao thông, năng lượng cần nhiều tiền. Hạ tầng cho phát triển bền vững như y tế và giáo dục cũng cần rất nhiều tiền. Và để đáp ứng những nhu cầu trên, dựa vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng không chỉ là không thể đáp ứng, mà còn rất rủi ro.
Nên nhớ, Việt Nam chưa rơi vào tình trạng “thừa mứa tiết kiệm” mà lãi suất tiền gửi giảm kỷ lục như hiện nay. Trong khi ấy, tháng qua, bất chấp giãn cách xã hội và sức mua giảm, lãi suất liên ngân hàng vẫn tăng mạnh thể hiện việc thiếu thanh khoản cục bộ trong hệ thống ngân hàng. Năm 2020 thu lãi từ cho vay của nhóm ngân hàng lớn chỉ tăng dưới 5%, trong khi nguồn thu lãi từ dịch vụ (vốn được xem là nguồn thu phát triển bền vững), dư nợ trái phiếu tăng từ 50% đến 150%, cá biệt có ngân hàng đã tăng đến 175%...Ngoài ra, theo TCTK, năm 2020, thông qua đấu thầu trái phiếu tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), Kho bạc Nhà nước đã huy động thành công 323.952 tỷ đồng, hoàn thành 108% kế hoạch điều chỉnh năm 2020.
Thâm hụt, đầu tư công…là tác nhân của lạm phát, và thiếu vốn thì lãi suất huy động dự là sớm phải tăng. Tháng 8 năm ngoái mình dự (Nikkei Asia, 25/8/2020): lần lượt là 2.5% - 3% cho tăng trưởng 2020; và 3.5% - 4.5% cho 2021. (GDP 2020 đạt là 2.91%)
Năm 2021, trừ khi một lượng vốn lớn bổ sung kịp dể đạt mục tiêu 6.5%, và dịch bệnh được khống chế, đẩy lùi.
PS: Cả nước hiện vay nợ ngân hàng hơn 8 triệu tỉ đồng, trong đó dư nợ đối với khối doanh nghiệp là trên 4 triệu tỉ đồng, tổng tài sản của các ngân hàng hiện gần 12 triệu tỉ đồng, xấp xỉ 200% GDP. Như vậy có thể thấy, phần lớn nguồn vốn cho phát triển kinh tế chủ yếu dựa vào hệ thống tín dụng ngân hàng.
Anh Phạm
FB Anh Phạm
Bình luận Bình luận
Chia sẻ Chia sẻ
Quan tâm Quan tâm
Quan tâm nhiều
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H. Giấy phép mạng xã hội số 103/GP-BTTTT do BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG cấp ngày 25/03/2019. Chịu trách nhiệm nội dung: Phạm Đình Bằng. Email: support@24hmoney.vn. Hotline: 0979730484