#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tại sao PNJ lỗ khi doanh thu vẫn tăng?

Mặc dù doanh thu của PNJ trong Quý 2/2026 tăng 12%, công ty ghi nhận lỗ ròng 283 tỷ đồng do biên lợi nhuận gộp giảm và khoản trích lập dự phòng 865 tỷ đồng cho hoạt động mua lại kim cương, ảnh hưởng lớn đến kết quả kinh doanh.

Nhìn lại Báo cáo tài chính Quý 2 của PNJ sau khủng hoảng kim cương !

Phân tích khoản lỗ của PNJ trong Quý 2/2026

1. Tại sao PNJ lỗ khi doanh thu vẫn tăng?

Doanh thu thuần hợp nhất tăng 12% (đạt 8.484 tỷ đồng) nhưng công ty vẫn lỗ ròng 283 tỷ đồng, trái ngược với khoản lãi 437 tỷ đồng cùng kỳ 2025. Nguyên nhân đến từ hai lớp vấn đề:

a) Biên lợi nhuận gộp bị thu hẹp (vấn đề kinh doanh cốt lõi)

Giá vốn hàng bán tăng nhanh hơn doanh thu (tăng 16% so với 12%), khiến lợi nhuận gộp giảm gần 4%, biên lợi nhuận gộp thu hẹp từ khoảng 21,5% xuống còn 18,4%. Nguyên nhân: sự dịch chuyển cơ cấu doanh thu — tỷ trọng doanh thu từ vàng miếng 24K (biên lợi nhuận rất thấp 1-2%) tăng cao, “pha loãng” biên lợi nhuận chung so với mảng bán lẻ trang sức truyền thống (biên cao hơn nhiều).

b) Khoản trích lập dự phòng khổng lồ (yếu tố quyết định gây lỗ)

Đây mới là “quả bom” thực sự: chi phí quản lý doanh nghiệp tăng vọt 422% do ghi nhận khoản trích lập dự phòng ước tính 865 tỷ đồng, liên quan đến hoạt động mua lại kim cương. Bối cảnh: PNJ gặp áp lực thanh khoản khi khách hàng ồ ạt mang kim cương đến bán lại cho công ty — bắt nguồn từ lùm xùm về chất lượng/nguồn gốc kim cương (sự kiện thường được gọi là “sự cố P-Lab”), khiến khách hàng mất niềm tin và đồng loạt yêu cầu công ty mua lại.

Ngoài ra, còn có yếu tố phụ: doanh thu hoạt động tài chính âm hơn 28 tỷ đồng, chi phí tài chính tăng 33%, riêng chi phí lãi vay tăng 74% — cho thấy công ty phải vay thêm/chịu áp lực dòng tiền để đáp ứng làn sóng mua lại này.

2. Nguyên lý kế toán đằng sau khoản trích lập 865 tỷ

Việc PNJ đưa khoản này vào BCTC quý 2 (dù phát sinh sau ngày 30/6) dựa trên các nguyên tắc kế toán sau:

Đáng chú ý, ngoài khoản 865 tỷ, PNJ còn trích thêm một khoản riêng: dự phòng hàng hóa hư hỏng, không đạt chất lượng kinh doanh 410 tỷ đồng tại 30/6, so với chỉ hơn 40 tỷ cuối quý I — cho thấy vấn đề chất lượng hàng tồn kho cũng đang lan rộng.

3. Khoản trích lập này có được hoàn nhập không?

Về bản chất, đây là dự phòng ước tính, nên hoàn toàn có khả năng hoàn nhập một phần trong tương lai:

Nếu giá trị thực tế PNJ phải bỏ ra để mua lại thấp hơn 865 tỷ đã trích, phần chênh lệch sẽ được hoàn nhập (ghi giảm chi phí quản lý doanh nghiệp/tăng thu nhập khác) trong các quý sau.

Nếu thực tế phát sinh cao hơn ước tính ban đầu, công ty sẽ phải trích lập bổ sung.

Diễn biến thực tế cho thấy rủi ro nghiêng về phía “trích thêm” chứ chưa phải hoàn nhập: tổng giá trị hàng mua lại PNJ đã chi ra từ 1/7 đến 27/7 lên tới hơn 7.000 tỷ đồng — một con số rất lớn so với 865 tỷ ban đầu, dù đây là tổng giá trị giao dịch (bao gồm cả phần khách hàng chuyển đổi sang sản phẩm khác) chứ không đồng nghĩa với tổn thất ròng.

4. Liệu Quý 3/2026 PNJ có còn phải trích lập tiếp không?

Có khả năng cao là còn:

Theo đánh giá của ban điều hành, khoản dự phòng ước tính nói trên có thể tiếp tục ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh quý 3 và sáu tháng cuối năm 2026. Mức độ tác động cụ thể sẽ được doanh nghiệp tiếp tục đánh giá và phản ánh trong báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2026.

Tuy nhiên, có tín hiệu tích cực cho thấy tốc độ “chảy máu” đang chậm lại nhờ hành động ứng phó: trước áp lực từ lượng hàng mua lại khổng lồ, công ty đã điều chỉnh quy trình thu đổi từ ngày 21/07/2026 và tăng cường khuyến khích khách hàng chuyển đổi sang các dòng sản phẩm khác. Sau một tuần áp dụng chính sách mới, giá trị hàng mua lại giảm còn 1.162 tỷ đồng, doanh thu đạt 1.393 tỷ đồng với tỷ lệ khách hàng lựa chọn chuyển đổi lên tới 95%. Công ty cũng thiết lập cơ chế giám sát mới với sự tham gia của đơn vị tư vấn độc lập, báo cáo trực tiếp Hội đồng quản trị để kiểm soát rủi ro tốt hơn.