Tại sao đầu tư công là "cứu cánh" bắt buộc cho tăng trưởng GDP 2026?

Trong những phiên giao dịch gần đây, sự phân hóa của thị trường ngày càng rõ nét. Khi bức tranh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều mảng xám trước biến động của địa chính trị, lạm phát, lãi suất,... và dòng tiền thông minh đang loay hoay tìm nơi "trú ẩn", có một từ khóa đang nổi lên như một điểm sáng rực rỡ nhất cho năm 2026: Đầu tư công (ĐTC).

Dưới góc độ phân tích vĩ mô, ĐTC không chỉ là một nhóm ngành giao dịch theo tin tức, mà chính là "cứu cánh" mang tính sống còn để giữ nhịp tăng trưởng GDP. Tại sao lại như vậy?

1️⃣ Cỗ xe tam mã: Hai con đang chững, chỉ còn một con để "thúc":

Quay trở lại công thức tính GDP theo Chính sách tài khóa:

GDP = C + I + G + (X - M)

Tuy nhiên, trong các báo cáo điều hành vĩ mô và ngôn ngữ báo chí kinh tế tại Việt Nam, truyền thông thường gom lại thành cụm từ khái quát "Cỗ xe tam mã" gồm 3 động lực: Tiêu dùng - Xuất khẩu - Đầu tư (trong đó nhánh "Đầu tư" gom chung cả Đầu tư công, Đầu tư tư nhân và FDI).

Xuất khẩu: Dù đang có dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn phụ thuộc quá lớn vào "sức khỏe" của các nền kinh tế lớn (Mỹ, EU, Trung Quốc) – những nơi vẫn đang đối mặt với lạm phát dai dẳng và lãi suất neo cao.

Tiêu dùng nội địa: Sau những biến động kinh tế, tâm lý người dân đang chuyển sang phòng thủ, thắt chặt chi tiêu. Sức mua phục hồi nhưng rất chậm.

Đầu tư tư nhân "kẹt cứng": Bước sang năm 2026, mặt bằng lãi suất không còn duy trì ở mức rẻ như năm 2025. Chi phí vốn nhích lên trong khi đầu ra chưa thực sự bùng nổ khiến các doanh nghiệp tư nhân "chùn tay", không dám mạnh dạn vay vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh.

👉 Đầu tư (mà trọng tâm là Đầu tư công): Đây là "nút ga" duy nhất mà Chính phủ có thể trực tiếp kiểm soát và chủ động bơm tiền vào nền kinh tế. Khi tư nhân còn e dè, Nhà nước buộc phải đóng vai trò người dẫn dắt dòng vốn đầu tư.

2️⃣ Hiệu ứng "Vốn mồi" và sức mạnh lan tỏa (Multiplier Effect):

ĐTC không chỉ là việc xây cầu hay làm đường. Khối lượng vốn hàng trăm ngàn tỷ đồng khi được giải ngân sẽ tạo ra "hiệu ứng hòn tuyết lăn":

Tiền chảy vào túi các doanh nghiệp trúng thầu.

=> Doanh nghiệp mua nguyên vật liệu (Thép - HPG, Đá, Cát, Xi măng, Nhựa đường,...).

=> Tạo công ăn việc làm cho hàng triệu lao động, từ đó gián tiếp kích thích lại tiêu dùng nội địa.

Hạ tầng hoàn thiện giúp giảm chi phí logistics, tăng sức hút FDI và mở đường cho các đại dự án Bất động sản lân cận. Mỗi 1 đồng vốn ĐTC giải ngân được kỳ vọng sẽ kéo theo 1.3 đến 1.5 đồng vốn đầu tư từ khu vực ngoài nhà nước.

3️⃣ Nhìn lại Quý 1: Khởi động tích cực nhưng sức ép "chạy nước rút" là cực lớn! Đây là điểm mấu chốt mà nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý lúc này.

Đặt trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, tiến độ giải ngân 3 tháng đầu năm nay được đánh giá là khá tích cực. Tuy nhiên, chúng ta mới chỉ ở giai đoạn "khởi động". Cụ thể, quý 1 giải ngân mới đạt 11.9% (khoảng 120.8 nghìn tỷ đồng) so với kế hoạch Chính phủ giao đầu năm là 1,013.4 nghìn tỷ đồng và tăng +2.2% (~40,5 nghìn tỷ đồng svck).

Con số này nói lên điều gì? Nghĩa là áp lực đặt lên vai 3 quý còn lại là vô cùng khổng lồ. Để đạt được mục tiêu giải ngân 100% và hiện thực hóa bài toán tăng trưởng GDP ở mức cao, tiến độ trong 9 tháng cuối năm bắt buộc phải tăng tốc ngoạn mục cả về lượng và chất. Sẽ không còn chỗ cho sự chậm trễ, các đại công trường sẽ phải sáng đèn 24/7. Trước mắt, Quý 2 tới này mục tiêu phải tăng tốc lên 32%-35% kế hoạch được giao.

Đồng thời, năm 2026 là giai đoạn bản lề quan trọng của kế hoạch trung hạn 2021-2025 (kéo dài sang 2026 do độ trễ). Các vướng mắc pháp lý về giải phóng mặt bằng, thiếu hụt mỏ vật liệu cát/đá đã cơ bản được Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ quyết liệt. "Tiền đã có trong kho, luật đã thông", bài toán duy nhất bây giờ là năng lực thi công của các nhà thầu.

🎯 KẾT LUẬN

Đầu tư công là gắn liền với sự tăng trưởng của nền KT nên đó cũng là lý do mà năm nào chúng ta nên đề cập tới là vậy. Nhóm này thì tầm nhìn sẽ dài hạn hơn, năm nào cũng sẽ có câu chuyện để đề cập tới vì cơ sở hạ tầng tốt mới góp phần đẩy mạnh đất nước phát triển bền vững.

Sóng Đầu tư công 2026 không còn là kỳ vọng suông mà là câu chuyện của dòng tiền thực tế, khi mà Chính phủ vẫn cương quyết thúc đẩy GDP tăng trưởng 2 chữ số. Sau tiến độ giải ngân ở Quý 1 còn chậm thì Quý 2 phải ép tiến độ lên mức 32% - 35%, và cũng sẽ tạo sức ép càng lớn vào 9 2 quý kế tiếp => Áp lực tạo nên kim cương thì Sức ép càng lớn sóng càng to.