Ngành ngân hàng: Bước tiến mới tới Basel III và nhưng áp lực ngắn hạn

Ngành Ngân hàng đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng khi NHNN đưa ra dự thảo thay thế Thông tư 22/2019, giới thiệu một khung quản trị thanh khoản chặt chẽ và tiệm cận quốc tế hơn.

1. Những thay đổi trọng yếu cần lưu tâm

Chỉ số CDR (Credit-to-Funding Ratio) thay thế LDR: Đây là điểm gây áp lực lớn nhất trong ngắn hạn. CDR sẽ mở rộng phạm vi tính toán các khoản cấp tín dụng (bao gồm cả trái phiếu doanh nghiệp, cam kết ngoại bảng...) và thắt chặt nguồn vốn huy động bằng cách loại trừ tiền gửi liên ngân hàng và các chứng chỉ tiền gửi (CD)/trái phiếu chéo giữa các ngân hàng.

Lộ trình Basel III (LCR & NSFR): Các chỉ số về Tỷ lệ dự trữ thanh khoản (LCR) và Tỷ lệ nguồn vốn ổn định thuần (NSFR) sẽ bắt đầu áp dụng từ năm 2028 và yêu cầu tuân thủ đầy đủ vào giai đoạn 2030-2031.

Chỉ số đòn bẩy (LEV): Một công cụ bổ trợ cho tỷ lệ an toàn vốn (CAR) cũng đã được giới thiệu nhưng chưa có lộ trình cụ thể.

2. Đánh giá tác động đến các Ngân hàng

Theo ước tính từ dữ liệu Quý 1/2026, chỉ số CDR mới sẽ tăng mạnh so với LDR hiện tại (trung bình toàn ngành có thể tăng từ 76% lên 92.4%).

Nhóm chịu áp lực lớn: Các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào vốn liên ngân hàng, sở hữu chéo trái phiếu/CD và có đệm vốn mỏng. Cụ thể, TCB và VPB đang ở mức khá căng thẳng theo tiêu chí CDR mới.

Nhóm có vị thế tốt:

Về CDR: MSB và HDB hiện có các chỉ số tương đối thoải mái so với mức trần 85%.

Về Basel III (LCR/NSFR): VCB, ACB, STB và TCB được đánh giá có ưu thế nhờ nền tảng vốn chủ sở hữu mạnh, tiền gửi bán lẻ ổn định và tài sản thanh khoản cao.

3. Tác động tới triển vọng ngành

Dự thảo này cho thấy định hướng rõ nét của NHNN về việc ưu tiên sự an toàn và bền vững thay vì tăng trưởng bảng cân đối kế toán quá mức. Điều này có thể dẫn đến:

Áp lực chi phí huy động vốn tăng lên khi các ngân hàng phải cạnh tranh nguồn vốn ổn định từ dân cư/SME.

Tốc độ tăng trưởng tín dụng có thể chậm lại để đảm bảo các chỉ số an toàn.

Lợi nhuận có thể bị ảnh hưởng nhẹ do chi phí vốn tăng hoặc lợi suất tài sản giảm.

KHUYẾN NGHỊ CHIẾN LƯỢC CHO NHÀ ĐẦU TƯ

Dựa trên bảng xếp hạng và dự báo định giá, chúng tôi duy trì quan điểm tích cực với những mã có khả năng thích nghi tốt nhất với quy định mới:

ACB (Khuyến nghị: MUA - Giá mục tiêu: 32,000 VND): Với vị thế dẫn đầu về quản trị rủi ro, nền tảng tiền gửi bán lẻ bền vững và triển vọng tăng giá lên tới 40%.

VCB (Khuyến nghị: MUA - Giá mục tiêu: 73,000 VND): Ngân hàng quốc doanh có lợi thế lớn về nguồn vốn chi phí thấp và luôn đi đầu trong việc tuân thủ các chuẩn mực an toàn.

HDB & MSB (Khuyến nghị: MUA): Hai cái tên sáng giá khi xét về khả năng tuân thủ ngay lập tức chỉ số CDR mới.

Lưu ý với LPB & STB: Hiện đang có khuyến nghị BÁN (Sell) hoặc GIẢM TỶ TRỌNG (Reduce) do định giá đã vượt quá giá trị hợp lý hoặc đang trong quá trình rà soát.

Kết luận: Mặc dù các quy định mới có thể gây ra những rung lắc ngắn hạn do áp lực thanh khoản trở nên rõ ràng hơn, nhưng đây là bộ lọc cần thiết để lựa chọn những ngân hàng có "sức khỏe" thực sự tốt cho mục tiêu đầu tư dài hạn.