Lợi nhuận tăng vọt, nhưng tiền thật đang ở đâu?

Mùa báo cáo tài chính quý II/2026 ghi nhận nhiều doanh nghiệp niêm yết báo lãi tăng bằng lần, song sự bứt phá này chủ yếu đến từ các khoản thu nhập khác và hoạt động tài chính.

Quý II/2026, nhiều doanh nghiệp niêm yết công bố lợi nhuận tăng bất thường, nhưng phân tích chi tiết cho thấy phần lớn đến từ chuyển nhượng tài sản, quyết toán thuế và thu nhập ngoài hoạt động kinh doanh chính, không phải từ cải thiện sức mạnh kinh doanh cốt lõi.

Lợi nhuận tăng vọt, nhưng tiền thật đang ở đâu?

Mùa báo cáo tài chính quý II/2026 ghi nhận nhiều doanh nghiệp công bố kết quả lợi nhuận ấn tượng. Tuy nhiên, khi phân tích cơ cấu chi tiết, lợi nhuận tăng vọt chủ yếu đến từ các khoản thu nhập bất thường như chuyển nhượng tài sản, quyết toán thuế và hoạt động tài chính, thay vì từ hoạt động kinh doanh chính. Điều này phản ánh xu hướng tái cơ cấu danh mục đầu tư của các doanh nghiệp hoặc hưởng lợi từ các quyết định điều chỉnh khoản phải nộp của cơ quan chức năng.

Công ty Quốc Cường Gia Lai (QCG) ghi nhận lợi nhuận sau thuế tăng 93,4 lần quý II, nhưng doanh thu giảm 91,2%, với khoản lợi nhuận khác đạt 242,2 tỷ đồng từ chuyển nhượng nhà máy thủy điện. Khang Điền (KDH) lãi gấp 4 lần cùng kỳ nhưng doanh thu giảm 85%, với doanh thu tài chính từ chuyển nhượng vốn tại công ty liên doanh. Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1) mảng xây dựng chính lỗ gộp, nhưng toàn công ty vẫn lãi nhờ 333 tỷ đồng lãi từ chuyển nhượng đầu tư. Những trường hợp này cho thấy lợi nhuận được hỗ trợ bởi các hoạt động ngoài kinh doanh chính.

Phía sau lợi nhuận kế toán cao là một bức tranh khác. KDH ghi nhận 1.156 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm 1.480 tỷ đồng, chủ yếu do hàng tồn kho tăng đáng kể. HDC lãi 136,7 tỷ đồng nhưng dòng tiền hoạt động âm 411 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước dương 24 tỷ đồng. CC1 dòng tiền dương 2.251 tỷ đồng chủ yếu từ tăng các khoản phải trả, không phải từ cải thiện hoạt động kinh doanh thực sự. Sự chênh lệch này gợi ý rằng chất lượng lợi nhuận có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tạm thời.

Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này bình thường trong ngành bất động sản và xây dựng, nơi các doanh nghiệp thường tái cấu trúc danh mục tài sản. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phân biệt giữa chuyển nhượng tài sản (hoạt động chiến lược hợp lý) và các khoản lợi nhuận từ sai sót kế toán hoặc quyết toán thuế. Một số doanh nghiệp có thể lập luận rằng các quyết định này hỗ trợ tái cơ cấu dài hạn. Tuy nhiên, khi hoạt động kinh doanh chính yếu yếu, câu hỏi về bền vững của lợi nhuận vẫn cần được xem xét kỹ lưỡng.