Góc nhìn cho ngành ngân hàng 2026

Năm 2026, ngành ngân hàng bước vào chu kỳ tái cân bằng, ưu tiên chất lượng hơn quy mô khi tăng trưởng tín dụng được đưa ra mức 15%.

Trong bối cảnh GDP mục tiêu cao 10% nhưng trước diễn biến địa chính trị, lạm phát và tỷ giá, đồng thời lãi suất khó giảm sâu gây áp lực lên chi phí vốn, NHNN sẽ điều hành thận trọng và siết chặt kiểm soát rủi ro bất động sản. Điều này tạo ra sự phân hóa khốc liệt, nơi chỉ những nhà băng có nền tảng quản trị tốt và tài sản sạch mới có thể bứt phá, và những cái tên sở hữu hệ sinh thái mạnh sẽ vươn lên chiếm lĩnh thị phần.

Dưới đây sẽ trình bày về Tiềm năng, Rủi Ro, Định giá về ngành ngân hàng cho nhà đầu tư tham khảo:

TIỀM NĂNG:

1. Cú hích Nâng hạng:

Năm 2026, ngân hàng không chỉ là kênh dẫn vốn mà còn là "ngôi sao" thu hút dòng vốn ngoại. Việc FTSE Russell xác nhận nâng hạng Việt Nam lên Thị trường mới nổi vào tháng 4/2026 là một bước ngoặt vĩ mô, thay đổi hoàn toàn cách định giá tài sản của khối ngoại đối với thị trường Việt Nam

=> Tạo động lực tăng giá cổ phiếu với vốn hóa lớn và tính thanh khoản cao, các ngân hàng như VCB, BID, CTG hay SHB là những cái tên đầu tiên các quỹ ETF ngoại phải giải ngân để lấp đầy rổ chỉ số. MBB và TCB có thể nằm trong danh sách nếu còn room ngoại đáp ứng.

2. Game tăng vốn

Các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ đang tạo ra những "con sóng" riêng nhờ kế hoạch gia cố bộ đệm vốn.

Với việc nới room (như MSN nới 100%) và lộ trình tăng vốn của các ngân hàng quốc doanh (VCB, BID, CTG), ngành ngân hàng sẽ là "máy hút tiền" của các quỹ ngoại khi Việt Nam vào rổ Emerging Markets.

Đồng thời, Tháng 4/2026 là mùa ĐHĐCĐ sôi động. Các ngân hàng như (SGB, BAB, VBB) cùng với VietABank (VAB) đều có kế hoạch tăng vốn khủng (VAB dự kiến tăng 55%). Việc tăng vốn giúp các ngân hàng này cải thiện hệ số CAR - Hệ số an toàn vốn của ngân hàng và có thêm dư địa cho vay.

3. Chuyển đổi số

Để hiện thực hóa chuyển đổi số "thay máu" hệ thống, các ngân hàng phải chấp nhận chi phí đầu tư khổng lồ (hàng trắm triệu USD), thường được tài trợ bởi lợi nhuận giữ lại hoặc các đợt huy động vốn chiến lược. Những cái tên dẫn đầu như TCB và MBB đang tạo ra lợi thế cạnh tranh tuyệt đối nhờ tận dụng nguồn CASA dồi dào để tối ưu chi phí vốn, tạo nền tảng cho hệ sinh thái số bứt phá.

Song đi đôi với công nghệ chuyển đổi số, sẽ có thêm các thu nhập đi kèm:

Thu nhập ngoài lãi: Các ngân hàng chuyển đổi số tốt (như MBB, TCB, VPB) bắt đầu thu quả ngọt từ phí dịch vụ và kinh doanh bảo hiểm, các ngân hàng có thế mạnh về bán lẻ với tiềm năng bán chéo sản phẩm có mức tăng tưởng cao hơn trung bình ngành. Giúp giảm sự phụ thuộc vào biên lãi thuần (NIM).

Thu nhập phi tín dụng: Các ngân hàng dẫn đầu về công nghệ (TCB, MBB) đang có thu nhập từ phí dịch vụ và ngân hàng số tăng trưởng trên 20%/năm, giúp lợi nhuận bền vững hơn.

4. NIM (Biên lãi thuần) cải thiện:

Ý này sẽ nghịch lý với phần Rủi ro bên dưới. Tuy nhiên, góc nhìn này là góc theo nhìn nhận cho cả năm. Phản ánh kỳ vọng phục hồi cho cả năm 2026.

Kỳ vọng phục hồi từ đáy: Dù hiện tại NIM toàn ngành đang ở vùng đáy (~3,15%) do áp lực kép, thị trường kỳ vọng mức này sẽ bật tăng mạnh lên 3,6% - 3,8% vào nửa cuối năm 2026 khi các gói ưu đãi lãi suất cũ hết hạn và lãi suất cho vay trung dài hạn được điều chỉnh tăng.

Sự phân hóa theo cấu trúc vốn:

Nhóm bứt phá (MBB, TCB, VCB): Hưởng lợi lớn nhất nhờ tỷ lệ CASA khổng lồ. Khi lãi suất cho vay tăng, chi phí vốn gần như bằng 0% của họ giúp NIM nới rộng nhanh chóng.

Nhóm chịu rủi ro NIM thấp (Thách thức): Là các ngân hàng quy mô nhỏ, tệp khách hàng thiếu ổn định. Họ không có vốn rẻ, phải liên tục đua lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn để giữ thanh khoản. Đối với nhóm này, NIM trong năm 2026 vẫn sẽ vô cùng chật vật.

5. Tăng trưởng tín dụng ổn định:

Năm 2026, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% (2,3 - 2,5 triệu tỷ đồng được bơm ra) ngay từ đầu năm, cho thấy quyết tâm hỗ trợ kinh tế nhưng theo hướng chọn lọc, không dàn trải vào các lĩnh vực rủi ro. Điểm mới là cơ chế “xin – cho” room tín dụng gần như được gỡ bỏ, giúp các ngân hàng chủ động hơn trong kế hoạch kinh doanh và giải ngân xuyên suốt cả năm.

Thực tế, tín dụng có thể tăng vượt mục tiêu (16–18%) nhờ động lực từ đầu tư công, phục hồi bất động sản và nhu cầu vay tiêu dùng, mua nhà. Các ngân hàng lớn như VCB, BID, CTG, MBB, TCB, VPB được kỳ vọng sẽ hưởng lợi rõ rệt từ xu hướng này.

RỦI RO:

1. NIM đang ở mức thấp (hiện tại)

Nhận định này phản ánh thực trạng báo cáo tài chính quý 1/2026.

Đầu vào đắt lên: Như thực tế thị trường hiện tại, mặt bằng lãi suất huy động và chi phí vốn đầu tư trong năm 2026 không hề rẻ hơn so với năm 2025. Các ngân hàng bắt buộc phải nhích lãi suất huy động lên để cạnh tranh hút dòng tiền.

Đầu ra bị kìm nén: Trong khi đó, áp lực từ cơ quan quản lý yêu cầu giữ mặt bằng lãi suất cho vay thấp để kích cầu kinh tế vẫn còn hiện hữu.

Hệ quả: Mua đắt - bán rẻ khiến biên lợi nhuận (NIM) toàn hệ thống trong những tháng đầu năm 2026 bị ép xuống mức đáy thấp nhất trong nhiều năm (khoảng 3.15%). Đây là rủi ro hiện hữu cắn vào lợi nhuận ngắn hạn

2. Áp lực nợ xấu tiềm ẩn:

Sau đà tăng trưởng tín dụng nóng 19% của năm 2025, dẫn đến nợ xấu có rủi ro tăng trong năm 2026 sẽ là điều tất yếu. Đặc biệt nhất các ngân hàng chạy chỉ tiêu tăng trưởng sẽ không tránh khỏi mềm mỏng với các hồ sơ cho vay, đặc biệt là các ngân hàng tư nhân như NVB, VPB, VIB,.. có nợ xấu cao nhưng tỷ lệ bao phủ lại thấp.

Vì thế, nên chọn lọc các ngân hàng có Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) vẫn duy trì trên 80%, để tạo bộ đệm an toàn. Thường sẽ tập trung ở các ngân hàng lớn big4 như VCB, CTG, BID, MBB,…

3. Căng thẳng thanh khoản cục bộ:

Tăng trưởng huy động đang thấp hơn tăng trưởng tín dụng (tỷ lệ LDR - (Tổng dư nợ cho vay / Tổng tiền gửi huy động) toàn hệ thống đã vượt 100% ở một số thời điểm). Điều này khiến các ngân hàng nhỏ buộc phải tăng lãi suất huy động để đua vốn, làm hẹp biên lợi nhuận. Và điều này cũng dẫn tới NIM bị thu hẹp được nêu ở trên.

Có thể minh chứng khi hầu hết các ngân hàng đều huy động vốn qua phát hành cổ tức bằng cổ phiếu, có thấy ngân hàng thật sự đang khát vốn để tăng trưởng. (đã đề ở bài viết trước "NGÂN HÀNG MÙA ĐẠI HỘI 2026:")

ĐỊNH GIÁ:

Đánh giá triển vọng đầu tư cổ phiếu ngành ngân hàng đang ở mức phù hợp thị trường khi định giá P/B toàn ngành hiện đang tương đương mức 1.55 (dao động quanh mốc 1.4x - 1.5x). Cao hơn 1 chút so với trung bình 3 năm 1.49, và thấp hơn trung bình 5 năm quanh 1.7x. Vì gần đây hầu hết các cổ phiếu ngân hàng đều có mức chiết khấu giảm 25-30%, và P/B đã rơi vào trạng thái định giá rẻ.

Hãy nhớ lại lịch sử giai đoạn đỉnh trước đó, 2017 quanh 1.6x - 1.8x, 2018 P/B toàn ngành từng chạm ngưỡng 2.0x - 2.2x (tương đương đỉnh năm 2021). Điều này có nghĩa là thị trường đang trả giá cho tài sản của các ngân hàng thấp hơn mức trung bình lịch sử khoảng 15-20%, mặc dù chúng ta đang đứng trước thềm nâng hạng Emerging Markets và tăng trưởng tín dụng 15%.

KẾT LUẬN:

Năm 2026, ngành ngân hàng không dành cho những tay mơ mua dàn trải, mà phải đầu tư có chiến lược. Hãy hướng đầu tư vào các mã Ngân hàng Quốc doanh để bảo vệ danh mục khỏi các cú sốc thanh khoản và hưởng lợi trực tiếp từ dòng tiền thụ động khổng lồ của các quỹ ETF khi FTSE Russell chính thức nâng hạng. và các Ngân hàng tư nhân top đầu có CASA cao, nguồn Huy động dồi dào, công nghệ hiện đại để chống chọi với rủi ro thu hẹp NIM. Đừng quên bỏ qua các Ngân hàng có điểm chung về Tài sản số nữa nhá.