24hmoney
copy link Copy link
copy link Font chữ
copy link Lưu bài
Quách Dũng

Giao thương thực phẩm thế giới 'chao đảo' vì thiếu container

Chuyên mục: Tin quốc tế
Giao thương thực phẩm thế giới 'chao đảo' vì thiếu container

Container tại cảng nước sâu Dương Sơn, Thượng Hải, Trung Quốc, hôm 11/1. Ảnh: Bloomberg.

Giá thực phẩm có thể tăng nếu chi phí được chuyển sang người tiêu dùng gánh chịu.

Cạnh tranh container trên toàn cầu đồng nghĩa với việc Thái Lan không thể xuất khẩu gạo, lê Canada cũng không thể xuất cảng còn Ấn Độ đang “chìm trong núi đường" do quốc này sản xuất trong thời gian qua. Thực trạng vận chuyển container rỗng trở lại Trung Quốc giúp các hãng tàu thu lợi nhuận cao đến mức vài nhà xuất khẩu đậu tương của Mỹ phải quyết liệt mới có thể “giành giật” được container, chuyển hàng cho khách hàng tại khu vực châu Á.
“Nhiều người, tại những nơi có nhu cầu, đang không được tiêu thụ nhiều loại hàng hóa, thực phẩm”, theo Steve Kranig, giám đốc công ty vận tải IM-EX Global, chuyên vận chuyển gạo, chuối và bánh bao từ châu Á tới Mỹ. “Một trong những khách hàng của chúng tôi thường xuất khẩu 8 - 10 container gạo mỗi tuần từ Thái Lan tới Los Angeles. Nhưng hiện tại, doanh nghiệp ấy chỉ xuất được 2 - 3 container".
Nguyên nhân cốt lõi ở đây là Trung Quốc, phục hồi rất nhanh sau đại dịch Covid-19, đẩy mạnh xuất khẩu, thế mạnh của nền kinh tế này. Trung Quốc đang chi mạnh tay cho các container phục vụ xuất khẩu, khiến cho việc vận chuyển container rỗng trở lại Trung Quốc tạo ra nguồn lợi nhuận hấp dẫn cho các hãng tàu, cao hơn so với khi họ lấp đầy chúng trước khi rời cảng.
Sự thiếu hụt container xuất khẩu không chỉ khiến cho chi phí vận chuyển hàng hóa tăng lên, mà còn gián tiếp đẩy giá một số mặt hàng thực phẩm. Giá đường trắng tháng 1 lên cao nhất trong vòng 3 năm và sự chậm trễ trong khâu vận chuyển đậu tương từ Mỹ cũng sẽ khiến cho giá đậu phụ và sữa đậu nành tăng lên tại châu Á, theo Eric Wenberg, giám đốc Liên minh Ngũ cốc và Đậu tương Đặc sản.
Chi phí thực phẩm
Việc container rỗng quay trở lại điểm xuất phát sau hành trình vận chuyển hàng hóa không phải là điều quá xa lạ nhưng các hãng tàu thường cố gắng lấp đầy chúng nhằm gia tăng lợi nhuận thu về trên cả hai chiều đường. Tuy nhiên, chi phí vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc tới Mỹ thường có mức giá cao hơn tới gần 10 lần so với chiều ngược lại khiến cho các hãng tàu có xu hướng muốn lấp đầy container trên chiều từ Trung Quốc tới Mỹ hơn là từ Mỹ quay trở lại Trung Quốc, theo dữ liệu của Freightos.
Tại cảng Los Angeles, cảng hàng hóa lớn nhất của Mỹ, 3 trong 4 container quay trở lại châu Á là container rỗng, trong khi con số này trong giai đoạn bình thường chỉ là 50%, theo Gene Seroka, giám đốc điều hành cảng.
Tại Vancouver, các container vẫn chất đầy trên các bãi tập kết. Các cảng biển rút ngắn thời gian chất các container chứa đầy hàng lên tàu từ 3 ngày xuống còn 7 giờ, Jordan Atkins, phó chủ tịch WTC Group, cho biết.
“Việc xếp hàng hóa lên tàu để hoàn trả container trong một khoảng thời gian ngắn như vậy là điều không thể đối với khối lượng hàng hóa chúng tôi có tại đây”, Atkins chia sẻ. “Các container nông sản họ đậu đang rất khó khăn để có thể được vận chuyển lên tàu”.
Canada là nhà sản xuất lớn thứ 2 thế giới các sản phẩm nông sản thuộc họ đậu.
Ấn Độ, quốc gia sản xuất đường lớn thứ 2 thế giới, chỉ xuất khẩu 70.000 tấn trong tháng 1, ít hơn 1/5 kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này một năm trước đó, theo Ravi Gupta, chủ tịch Shree Renuka Sugars, công ty tinh luyện đường lớn nhất Ấn Độ.
Việt Nam, nhà sản xuất hạt cà phê vối lớn nhất thế giới, sản phẩm thường được sử dụng để làm ra những loại cà phê uống liền, cũng gặp khó trong xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu cà phê đã giảm hơn 20% trong tháng 11 và 12 của năm 2020, theo ông Lê Tiến Hùng, chủ tịch Simexco Dak Lak, đơn vị xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 tại quốc gia Đông Nam Á này.
Trên toàn thế giới, nhiều doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm đang chờ đợi trong khi nhiều doanh nghiệp khác đã phải cho tạm dừng nhập khẩu.
'Cái gì cũng thiếu'
“Bắt đầu từ tháng 12 năm ngoái”, theo Kranig, đến từ IM-EX Global. “Bạn sẽ không chỉ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt thực phẩm, hầu như là thiếu mọi thứ. Tôi sẽ không lấy làm bất ngờ nếu nghe được rằng chi phí vận tải cho giai đoạn cao điểm 2021-2022 sẽ tăng cao hơn gấp 2 lần so với các năm trước đó”.
Nếu như dự đoán đó chính xác, khi phần lớn người dân đang sinh sống tại khu vực Bắc Mỹ và châu Âu được tiêm vaccine, chi phí vận tải đó sẽ được san sẻ bớt sang cho họ lúc họ quay lại các quán café, nhà hàng và văn phòng làm việc.
Cuộc khủng hoảng container xảy đến trong bối cảnh các nhà xuất khẩu của Mỹ đang nỗ lực đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng từ đậu tương cho tới các sản phẩm ngũ cốc sang châu Á. Trung Quốc tăng cường thu mua nông sản của Mỹ phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi cho đàn lợn khổng lồ, vốn đang trong quá trình phuc hồi mạnh mẽ sau đại dịch tả lợn châu Phi. Tình hình còn nghiêm trọng đến mức một vài nhà nhập khẩu phải hủy hợp đồng, và tìm tới các phương pháp vận chuyển hàng với số lượng lớn khác, hoặc trì hoãn các đơn hàng nhằm tránh đội chi phí vận tải.
“Chúng tôi biết một vài doanh nghiệp lớn trong ngành cũng như phần lớn các nhà nhập khẩu đậu nành đóng trong các container tại khu vực châu Á trong suốt những năm qua, giờ đây đang chuyển sang lựa chọn hình thức thu mua hàng hóa được vận chuyển trên các con tàu lớn”, theo Doug Grennan, phó chủ tịch phụ trách mảng ngũ cốc và hạt chứa dầu tại Scoular, một công ty thương mại lâu đời chuyên xuất khẩu các hàng hóa nông sản xủa Mỹ bằng hình thức container.
“Và chắc chắn giống như những công ty xuất khẩu khác, chúng tôi đã có một số đơn hàng bị hủy”.
Tuy nhiên, cơn bão giá toàn cầu trong lĩnh vực thực phẩm là điều khó có thể xảy ra. Chỉ một phần nhỏ ngũ cốc và hạt chứa dầu được giao dịch theo hình thức container, Arnaud Petit, giám đốc Hội đồng ngũ cốc Quốc tế, có trụ sở tại London, nói.
Trong khi đó, phần còn lại được giao dịch theo hình thức vận tải số lượng lớn. Vẫn chưa rõ sự gia tăng chi phí vận tải biển sẽ ảnh hưởng như thế nào tới người tiêu dùng, trong bối cảnh các nền kinh tế rơi vào trì trệ do dịch bệnh.
Trì hoãn vận chuyển
Hapag-Lloyd AG trong năm ngoái đã thông báo tới các khách hàng rằng công ty này sẽ tạm ngừng dịch vụ vận chuyển container nông sản khu vực Bắc Mỹ nhằm chuyển các container rỗng quay trở lại châu Á. Nico Hecker, giám đốc vận tải container toàn cầu của công ty này phát biểu trong tháng 11 rằng công ty đang chứng kiến nhu cầu các thùng hàng container 40-feet tăng mạnh nhất, ngay sau một giai đoạn sụt giảm nghiêm trọng.
Dịch bệnh đã làm đảo ngược dòng chảy các thùng container đông lạnh. Tại Trung Quốc, các container bị ùn ứ ở các cảng biển khi công nhân tại các cảng biển này phải thực hiện đầy đủ các bước xét nghiệm Covid-19, cũng như việc khử trùng các sản phẩm thịt và hải sản đông lạnh sau khi virus Covid-19 được tìm thấy trên những sản phẩm này. Có nhiều container đông lạnh tại Đại Liên đến mức cảng Đại Liên phải sử dụng hết tất cả các ổ truyền tải điện nhằm bảo quản hàng hóa bên trong.
Trong bối cảnh nhập khẩu bị hạn chế, giá thịt lợn bán lẻ tại Trung Quốc, quốc gia tiêu thụ thịt lợn lớn nhất thế giới, đã chạm đỉnh hồi tháng 9/2020. Điều đó đã khiến chính phủ lên kế hoạch xả kho thịt lợn dự trữ nhằm đáp ứng nhu cầu tăng vọt của thị trường trước tết Âm lịch năm nay.
Sự thiếu hụt lực lượng lao động do đà lan rộng của dịch bệnh cũng khiến cho hoạt động tại các cảng biển bị chững lại, qua đó, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt container. Các cuộc đình công tại Argentina cũng đã khiến cho nhu cầu nông sản Mỹ tại châu Á tăng lên, đổ thêm dầu vào cuộc cạnh tranh container xuất khẩu.
“Đây thực sự là một thảm họa”, theo Grennan. “Trong khi nhu cầu hàng hóa nông sản của Mỹ tại châu Á tăng lên, cũng ở cùng thời điểm đó, nhu cầu hàng hóa tiêu dùng tại Mỹ trỗi dậy. Và khi xuất hiện thêm một vài vấn đề liên quan tới lực lượng lao động, đó chính là một điều kiện đủ hoàn hảo gây nên sự khan hiếm hàng hóa chúng ta đang phải đối mặt ở thời điểm hiện tại.
Trọng Đại (Theo Bloomberg)
NDH
Bình luận Bình luận
Chia sẻ Chia sẻ
Quan tâm Quan tâm
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H. Giấy phép mạng xã hội số 103/GP-BTTTT do BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG cấp ngày 25/03/2019. Chịu trách nhiệm nội dung: Phạm Đình Bằng. Email: support@24hmoney.vn. Hotline: 0979730484