Sao Mai

Doanh nghiệp không được bỏ quy định có lợi cho lao động khi tăng lương từ 1/7

Chuyên mục: KT vĩ mô
Doanh nghiệp không được bỏ quy định có lợi cho lao động khi tăng lương từ 1/7

Công nhân Pouyuen TP HCM tan ca, tháng 6/2021. Ảnh: Hữu Khoa

Liên ngành lao động - công đoàn yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục thực hiện điều khoản có lợi cho lao động, như trả lương thấp nhất cho người qua đào tạo cao hơn 7% so với lương tối thiểu vùng, từ 1/7.

Bộ Lao động Thương binh và Xã hội và Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam ngày 17/6 có văn bản hướng dẫn triển khai Nghị định 38 của Chính phủ về điều chỉnh lương tối thiểu từ ngày 1/7.

Theo đó, người sử dụng lao động rà soát tất cả thỏa thuận trong hợp đồng, thỏa ước lao động tập thể và các quy chế, quy định để điều chỉnh tiền lương cho phù hợp. Doanh nghiệp không được xóa bỏ hoặc cắt giảm chế độ tiền lương khi lao động làm thêm giờ, làm việc ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật và phúc lợi khác theo quy định của luật lao động.

Với những thỏa thuận trong hợp đồng hoặc thỏa ước có lợi hơn cho người lao động so với quy định tại Nghị định 38 thì tiếp tục thực hiện, trong đó có chế độ tiền lương trả cho lao động làm công việc hoặc chức danh đã qua học nghề, đào tạo nghề cao hơn ít nhất 7% so với lương tối thiểu, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Ông Nguyễn Huy Hưng, Cục trưởng Quan hệ lao động và Tiền lương, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, lý giải với những doanh nghiệp mà hợp đồng hoặc thỏa ước lao động tập thể đã thể hiện rõ đang trả cho lao động đã qua đào tạo cao hơn 7% so với lương tối thiểu vùng thì tiếp tục thực hiện.

Nguyên tắc là mỗi lần điều chỉnh hay có thay đổi về tiền lương, người sử dụng lao động đều phải thông báo rõ cho người lao động biết, đồng thời thể hiện lại trong hợp đồng, thỏa ước hoặc nội quy, quy chế của doanh nghiệp. Song trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp ban hành quyết định hoặc thông báo tới người lao động song không thể hiện lại trong hợp đồng.

Theo ông Hưng, việc này là chưa tuân thủ pháp luật lao động về tiền lương và vì thế phải điều chỉnh, bổ sung ngay cho đúng. Sau này, các cơ quan có thể xử lý doanh nghiệp làm chưa đúng qua thanh kiểm tra, song ông cũng thừa nhận sẽ "không xuể" khi cả nước có gần một triệu doanh nghiệp đang hoạt động.

Với những trường hợp này, việc thỏa thuận tăng lương để đảm bảo quyền lợi cho lao động phụ thuộc rất lớn vào năng lực đàm phán của công đoàn cơ sở cùng sự tham gia của người lao động vào các cuộc đối thoại, thương lượng tập thể vì quyền lợi của chính mình.

"Tinh thần chung là hợp đồng lao động, thỏa ước tập thể phải tiếp tục thực hiện những điều có lợi cho người lao động", ông Hưng nói, nhấn mạnh rằng văn bản cũng hướng dẫn công đoàn các cấp tăng cường đối thoại, thương lượng tập thể để thỏa thuận về tiền lương và xác lập các điều kiện lao động khác nhằm đảm bảo có lợi hơn cho người lao động so với quy định pháp luật. Nếu có vướng mắc phát sinh, các nơi tổng hợp, báo về Bộ Lao động để được hướng dẫn, kịp thời xử lý.

Nghị định 38 ban hành năm ngày trước, quy định mức lương tối thiểu chính thức điều chỉnh thêm 6% từ ngày 1/7, tương ứng 180.000-260.000 đồng so với hiện hành. Lương tối thiểu lần lượt vùng I là 4,68 triệu; vùng II 4,16 triệu, vùng III là 3,64 triệu và vùng IV là 3,25 triệu đồng. Trên cơ sở này, lương tối thiểu giờ tương ứng áp dụng lần lượt vùng I là 22.500 đồng; vùng II là 20.000 đồng, vùng III là 17.500 đồng và vùng IV là 15.600 đồng.

Song Nghị định mới không còn bắt buộc người sử dụng lao động phải trả lương cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng cho lao động đã qua học nghề, đào tạo nghề nói chung; người tốt nghiệp đại học, cao đẳng nói riêng; chỉ bắt buộc người sử dụng lao động trả lương không thấp hơn lương tối thiểu tháng nêu trên. Trong khi đó, các nghị định tăng lương trước đây đều có điều khoản này.

Việc bỏ đi quy định trên khiến công đoàn cơ sở nhiều nhà máy lo ngại người lao động sẽ không được tăng lương từ ngày 1/7, bởi thực tế nhiều doanh nghiệp đang trả lương cao hơn mức tổi thiểu sắp sửa áp dụng vào tháng tới. Bỏ đi quy định trên khiến công đoàn cơ sở không còn hành lang pháp lý để đàm phán tăng lương với giới chủ, trong bối cảnh doanh nghiệp đang phải cắt giảm chi phí khi xăng dầu tăng, giá nguyên vật liệu cũng tăng theo.

Khi dự thảo nghị định đưa ra lấy ý kiến từ 20/5 đến 5/6, có bên cho rằng cần tiếp tục giữ quy định mức lương thấp nhất trả cho người lao động qua đào tạo nghề phải cao hơn 7% so với lương tối thiểu" như trước đây, tránh ảnh hưởng quyền lợi lao động. Song Bộ Lao động Thương binh và Xã hội lý giải luật lao động năm 2012 quy định Chính phủ ban hành nguyên tắc xây dựng thang lương, bảng lương đối với doanh nghiệp. Nghị định 49 ban hành năm 2013 quy định một số nội dung bắt buộc khi nguyên tắc xây dựng thang, bảng lương, trong đó có quy định trên.

Bộ Lao động Thương binh và Xã hội nhận thấy quy định này chỉ phù hợp với giai đoạn trước, khi năng lực thương lượng của người lao động còn hạn chế. Trong bối cảnh hiện nay, quy định này được đánh giá là "can thiệp trực tiếp vào chính sách tiền lương của doanh nghiệp" và không còn phù hợp với nguyên tắc của kinh tế thị trường.

Bộ luật Lao động năm 2019 không còn quy định Chính phủ ban hành các nguyên tắc xây dựng thang bảng lương, mà để hai bên tự thương lượng, quyết định, trả lương gắn với năng suất và kết quả lao động. Vì thế, Chính phủ chỉ còn quy định lương tối thiểu là mức sàn thấp để bảo vệ lao động làm công việc giản đơn. Với các mức lương khác cao hơn, như lao động đã qua đào tạo nghề thì do hai bên thương lượng, thỏa thuận với nhau.

Để không làm giảm quyền lợi của người lao động đang hưởng bậc lương này, Điều 5, Nghị định 38 quy định rõ với các nội dung đã thỏa thuận, cam kết trong hợp đồng, thỏa ước lao động hoặc các thỏa thuận hợp pháp có lợi cho người lao động so với những quy định tại nghị định thì tiếp tục áp dụng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Hồng Chiêu

VN Express

Từ khóa (bấm vào mỗi từ khóa để xem bài cùng chủ đề)

Bạn có muốn trở thành chuyên gia trên 24HMoney? Hãy liên hệ với chúng tôi để cùng chia sẻ và lan tỏa.

Ban nội dung SĐT/Zalo: 0981.935.283

Hòm thư: phuongpt@24h.com.vn
3 Yêu thích
1 Chia sẻ
Thích Đã thích Thích
Bình luận
Chia sẻ
Bài viết mới từ chuyên gia

Nghịch lý!?

Cao Ngọc Hiệp
Tin liên quan
Tin mới cùng chuyên mục