Nước cờ mới của Iran?

Việc Iran nối lại mưa tên lửa đạn đạo vào Israel không đơn thuần là hành vi trả đũa quân sự, mà là nỗ lực phá vỡ thế kẹt của khoản thiệt hại 6 tỷ USD do lệnh phong tỏa dầu khí từ Mỹ.

Theo các nhà phân tích quốc tế, thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 không mang lại bước đột phá như kỳ vọng. Hơn 100 ngày đàm phán giữa Tehran và Washington vẫn mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn, trong khi nền kinh tế Iran tiếp tục chịu sức ép nặng nề từ các lệnh trừng phạt.

Hoạt động xuất khẩu dầu bị bóp nghẹt, nguồn thu ngoại tệ suy giảm mạnh. Chỉ trong hơn một tháng, Iran được cho là thất thu hàng tỷ USD doanh thu dầu mỏ, buộc nhiều tàu chở dầu phải neo đậu ngoài khơi do không thể tìm đầu ra.

Trong khi đó, yêu cầu của Tehran về việc Israel chấm dứt chiến dịch quân sự tại Lebanon gần như không được đáp ứng. Các cuộc không kích vẫn tiếp diễn, khiến giới lãnh đạo Iran ngày càng mất kiên nhẫn.

Nhiều chuyên gia nhận định bước leo thang quân sự gần đây không đơn thuần là hành động trả đũa, mà còn là nỗ lực buộc Mỹ phải thúc đẩy một thỏa thuận cuối cùng thay vì kéo dài tình trạng "nửa hòa bình, nửa đối đầu" hiện nay.

Tehran khẳng định không rời bàn đàm phán

Ngày 8/6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố ưu tiên hàng đầu của Tehran là bảo vệ an ninh quốc gia và duy trì hòa bình cho người dân.

Ông nhấn mạnh ngoại giao và quốc phòng là hai trụ cột sức mạnh quốc gia, đồng thời khẳng định Iran sẽ không từ bỏ cả trận địa lẫn bàn đàm phán.

Song song với các tuyên bố ngoại giao, Tehran cũng phát đi tín hiệu quân sự cứng rắn hơn. Iran khẳng định sẵn sàng đáp trả trực tiếp nếu các đồng minh trong khu vực tiếp tục bị tấn công.

Theo giới phân tích, các đòn tên lửa gần đây nhằm gửi thông điệp rằng những mặt trận tại Iran, Israel và Lebanon không thể bị tách rời. Bất kỳ giải pháp nào bỏ qua vai trò của Hezbollah hoặc Lebanon đều khó có thể được Tehran chấp nhận.

Đình chiến mong manh

Sau các đợt không kích và phóng tên lửa, Iran tuyên bố tạm dừng hoạt động quân sự trực tiếp nhằm vào Israel nhưng cảnh báo sẽ tung ra những đòn đáp trả mạnh hơn nếu các cuộc tấn công vào Lebanon tiếp diễn.

Phía Israel cũng phát tín hiệu hạ nhiệt khi tạm ngưng các cuộc tập kích trực tiếp vào lãnh thổ Iran. Tuy nhiên, trạng thái này nhanh chóng bị phủ bóng bởi những diễn biến mới trên thực địa.

Các cuộc không kích vẫn được ghi nhận tại miền Nam Lebanon, trong khi còi báo động tiếp tục vang lên ở khu vực phía Bắc Israel sau các vụ phóng đạn từ bên kia biên giới.

Những diễn biến trái ngược cho thấy Trung Đông vẫn đang mắc kẹt trong vòng xoáy căng thẳng. Dù cả Washington, Tehran và Tel Aviv đều nói về hòa bình, thực địa lại phản ánh một bức tranh hoàn toàn khác.

Không chiến tranh, cũng chưa có hòa bình

Theo nhiều chuyên gia an ninh quốc tế, nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến quy mô lớn chưa phải kịch bản trước mắt. Tuy nhiên, khả năng đạt được hòa bình bền vững cũng vẫn còn rất xa.

Các bên hiện dường như đang bị kéo vào trạng thái "không chiến tranh nhưng cũng không hòa bình" — nơi những đòn quân sự giới hạn liên tục xuất hiện nhằm gia tăng sức ép trên bàn đàm phán.

Trong bối cảnh bất đồng về chương trình hạt nhân, dỡ bỏ trừng phạt, tài sản bị phong tỏa và tương lai eo biển Hormuz vẫn chưa được giải quyết, triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện vẫn còn là dấu hỏi lớn.